1) Personal Guarantee คืออะไร (และต่างจาก “หลักทรัพย์ค้ำประกัน” อย่างไร)

Personal Guarantee (กรรมการค้ำ) คือสัญญาที่บุคคลหนึ่ง (ผู้ค้ำ) ตกลงว่าจะรับผิดชำระหนี้แทนลูกหนี้ (บริษัท) หากลูกหนี้ไม่ชำระตามสัญญา

แตกต่างจาก “หลักประกัน”

• หลักประกัน = ใช้ทรัพย์สินค้ำ (เช่น ที่ดิน/รถ/เงินฝาก) หากผิดนัดเจ้าหนี้มีสิทธิในทรัพย์นั้น

• Personal Guarantee = ไม่ได้เอาทรัพย์สินมาวางค้ำโดยตรง แต่ “ตัวบุคคล” รับผิดแทน หากผิดนัดอาจถูกติดตามทวงถาม/ฟ้องร้องได้ตามสัญญา

ทำไมธนาคาร/ผู้ให้กู้ถึงขอ “กรรมการค้ำ”?
เพราะสินเชื่อไม่มีหลักทรัพย์ค้ำ ทำให้ผู้ให้กู้ต้องการ “ความมั่นใจเพิ่ม” ว่ามีคนรับผิดชอบหนี้ หากกิจการสะดุดหรือปิดตัว

ถ้าอยากเทียบทางเลือกและแนวคิดก่อนยื่นกู้ ดู แนวทางสินเชื่อธุรกิจแบบใช้หลักประกัน

2) ผู้ค้ำต้องรับผิดอะไรบ้าง?

คำตอบที่ถูกต้องคือ: ขึ้นอยู่กับสัญญาค้ำที่คุณเซ็น
แต่โดยทั่วไปสิ่งที่มักระบุไว้ (หรือเกิดขึ้นในทางปฏิบัติ) ได้แก่

สิ่งที่ผู้ค้ำ “อาจ” ต้องรับผิด

• เงินต้น ที่ค้างชำระ

• ดอกเบี้ย ตามสัญญา

• ดอกเบี้ยผิดนัด/ค่าปรับ หากผิดนัดตามเงื่อนไข

• ค่าใช้จ่ายในการติดตามทวงถาม (แล้วแต่สัญญา)

• ค่าใช้จ่ายทางกฎหมาย/ศาล หากมีการฟ้องร้อง (แล้วแต่สัญญา/คำพิพากษา)

สำคัญ: อย่าดูแค่ “วงเงินกู้” ให้ดู “ขอบเขตความรับผิดทั้งหมด” ในสัญญาค้ำด้วย

3) 5 จุดในสัญญาค้ำที่ต้องอ่านให้เจอ (ก่อนเซ็น)

ส่วนนี้คือ “หัวใจสำคัญ” — คนส่วนใหญ่ตกม้าตายเพราะไม่อ่าน 5 จุดนี้

จุดที่ 1: เพดานความรับผิด (Cap) มีไหม?

ให้มองหาข้อความแนว ๆ “ผู้ค้ำรับผิดไม่เกิน…บาท”

• ถ้า ไม่มีเพดาน อาจตีความได้ว่ารับผิดตามยอดหนี้ทั้งหมดตามที่กำหนดในสัญญา

• ถ้า มีเพดาน จะช่วยจำกัดความเสี่ยงได้มาก

คำถามที่ต้องถาม:

• “ขอใส่เพดานความรับผิดได้ไหม?”

• “เพดานนี้รวมดอก/ค่าปรับ/ค่าใช้จ่ายแล้วหรือยัง?”

จุดที่ 2: ค้ำหนี้ในอนาคต (Future debt / All monies) หรือไม่?

บางสัญญาไม่ได้ค้ำเฉพาะ “สัญญากู้ฉบับนี้” แต่ค้ำ “หนี้อื่นในอนาคต” ด้วย
ให้มองหาคำ/ความหมายประมาณ: “หนี้ใด ๆ ที่ลูกหนี้มี/จะมีต่อเจ้าหนี้”

ความเสี่ยง:
วันนี้กู้ 1 ล้านบาท แต่วันหน้าบริษัทมีวงเงินเพิ่ม/ผลิตภัณฑ์อื่น (เช่น OD, LG, Bank Guarantee) อาจถูกนับรวม

คำถามที่ต้องถาม:

• “สัญญานี้ค้ำเฉพาะวงเงินนี้หรือรวมภาระอื่นด้วย?”

• “ขอจำกัดให้ค้ำเฉพาะสัญญาเลขที่… และไม่รวมภาระอื่นได้ไหม?”

จุดที่ 3: ระยะเวลาค้ำ และเงื่อนไขสิ้นสุด

บางคนคิดว่า “พอหมดสัญญากู้ก็จบ” แต่ต้องดูว่า “ค้ำสิ้นสุดเมื่อไร”

• ค้ำจนปิดบัญชี/ชำระหนี้หมด?
  
  

• ค้ำต่อจนกว่าเจ้าหนี้จะทำหนังสือปลดค้ำ?

• ถ้าต่ออายุ/ปรับโครงสร้างหนี้ ผู้ค้ำต้องยินยอมหรือไม่?

คำถามที่ต้องถาม:

• “ค้ำสิ้นสุดเมื่อไหร่แน่?”

• “ถ้าปรับโครงสร้างหนี้/ขยายระยะเวลา ต้องให้ผู้ค้ำเซ็นใหม่ไหม?”

จุดที่ 4: ความรับผิด “ร่วม” หรือ “ร่วมและแทนกัน” (ถ้ามีผู้ค้ำหลายคน)

หากมีผู้ค้ำมากกว่า 1 คน ให้ดูว่าเป็นแบบใด

• บางสัญญาอาจทำให้เจ้าหนี้เรียกเก็บจากผู้ค้ำคนใดคนหนึ่งได้ก่อน

คำถามที่ต้องถาม:

• “ถ้ามีผู้ค้ำหลายคน การรับผิดแบ่งกันอย่างไร?”

• “เจ้าหนี้สามารถเรียกที่ผู้ค้ำคนเดียวทั้งหมดได้ไหม?”

จุดที่ 5: เงื่อนไขเรียกผู้ค้ำ และการแจ้งเตือน

ดูว่าเมื่อบริษัทผิดนัด เจ้าหนี้ทำอะไรได้บ้าง

• ต้องทวงบริษัทก่อนกี่ครั้ง?

• ต้องแจ้งผู้ค้ำภายในกี่วัน?

• ถ้าบริษัทชำระช้า 1 งวด ถือว่าผิดนัดทันทีหรือไม่?

คำถามที่ต้องถาม:

• “เงื่อนไขผิดนัดคืออะไร?”

• “ผู้ค้ำจะได้รับแจ้งเมื่อไหร่ และช่องทางใด?”

4) เช็กลิสต์ 12 คำถามก่อนเซ็นค้ำ (คัดให้ถามแล้วรู้เรื่อง)

แนะนำ: ปริ้นท์/แคปหน้าจอไปถามเจ้าหน้าที่ทีละข้อ

หมวด A: ขอบเขตความรับผิด

ผู้ค้ำต้องรับผิด “อะไรบ้าง” (เงินต้น/ดอก/ดอกผิดนัด/ค่าใช้จ่าย)?

มี เพดานความรับผิด ไหม? ถ้ามี “รวมค่าอะไรบ้าง” แล้ว?

ค้ำเฉพาะวงเงินนี้ หรือรวม “หนี้อื่น/หนี้อนาคต” ด้วย?

หมวด B: ระยะเวลาและการสิ้นสุด

ค้ำสิ้นสุดเมื่อไร? (ปิดบัญชี/ครบกำหนด/ปลดค้ำเป็นหนังสือ)

ถ้ามีการต่ออายุ/เพิ่มวงเงิน/ปรับโครงสร้างหนี้ ผู้ค้ำต้องเซ็นใหม่ไหม?

ถ้าผู้ค้ำลาออก/เปลี่ยนกรรมการ/ขายหุ้น สัญญาค้ำยังผูกอยู่ไหม?

หมวด C: เงื่อนไขผิดนัดและการเรียกผู้ค้ำ

อะไรถือว่า “ผิดนัด” (ชำระช้า, ผิด covenant, ยอดขายตก ฯลฯ)?

เจ้าหนี้จะทวงบริษัทก่อนหรือเรียกผู้ค้ำได้ทันที?

เจ้าหนี้ต้อง “แจ้งผู้ค้ำ” เมื่อไหร่ และผ่านช่องทางใด?

หมวด D: ค่าใช้จ่ายและผลกระทบอื่น

มีค่าธรรมเนียม/ค่าใช้จ่ายติดตามทวงถาม/ค่าทนาย ระบุอย่างไร?

ถ้าบริษัทเจรจาประนอมหนี้ ผู้ค้ำต้องรับเงื่อนไขเพิ่มหรือไม่?

หากมีผู้ค้ำหลายคน การรับผิด “แบ่งกัน” หรือ “เรียกคนเดียวได้”?

5) วิธีลดความเสี่ยงก่อนเซ็น

1) ขอสำเนาสัญญากลับไปอ่าน (อย่าอ่านแค่หน้าลายเซ็น)

อ่าน 5 จุดสำคัญด้านบนก่อน ถ้าไม่เข้าใจให้ถามเป็นข้อ ๆ

2) ขอ “จำกัดเพดานความรับผิด”

หากวงเงินสูง ให้ลองขอ cap ที่เหมาะสม และถามให้ชัดว่า cap รวมค่าอะไรแล้ว

3) ขอ “ไม่ค้ำหนี้ในอนาคต” หรือจำกัดเฉพาะสัญญานี้

ถ้าสัญญากว้างเกิน ให้ขอระบุให้ค้ำเฉพาะสัญญา/วงเงิน/ระยะเวลาที่แน่นอน

4) ขอระบุเงื่อนไข “การแจ้งผู้ค้ำ”

อย่างน้อยควรรู้ว่าเมื่อเกิดผิดนัด ผู้ค้ำจะได้รับแจ้งอย่างไร เพื่อไม่ให้รู้ตัวช้า

5) แยกบทบาท: กรรมการคนไหนค้ำ / ค้ำเท่าไหร่ / ค้ำกี่ปี

ถ้ามีผู้ร่วมก่อตั้งหลายคน ให้ตกลงกันภายในก่อนว่าใครรับภาระเท่าไหร่

6) ถ้าวงเงินใหญ่/เงื่อนไขซับซ้อน ให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยอ่าน

การให้ผู้เชี่ยวชาญอ่านสัญญา 1 ครั้ง อาจคุ้มกว่าความเสี่ยงระยะยาว

อ้างอิงเพิ่มเติมเกี่ยวกับภาพรวมการขอสินเชื่อธุรกิจ: คู่มือสินเชื่อเพื่อธุรกิจ SME 2569

6) FAQ คำถามยอดฮิต

Q1: Personal Guarantee กับ “ค้ำประกัน” เหมือนกันไหม?

โดยหลักคือ “ค้ำประกัน” เหมือนกัน แต่ Personal Guarantee มักใช้เรียกในบริบทสินเชื่อธุรกิจที่ให้กรรมการ/ผู้ถือหุ้นค้ำเป็นการส่วนตัว

Q2: ถอนค้ำได้ไหม?

มักไม่สามารถ “ถอนค้ำ” ได้ตามใจในทันที ต้องดูเงื่อนไขในสัญญา และโดยทั่วไปต้องมีการปิดภาระหนี้/เปลี่ยนหลักประกัน/เปลี่ยนผู้ค้ำตามที่เจ้าหนี้ยอมรับ

Q3: ถ้าลาออกจากกรรมการแล้ว สัญญาค้ำยังอยู่ไหม?

หลายกรณี “ยังอยู่” เพราะสัญญาค้ำเป็นสัญญาระหว่าง “บุคคล” กับ “เจ้าหนี้” ไม่ได้สิ้นสุดอัตโนมัติเพราะเปลี่ยนตำแหน่ง ต้องดูเงื่อนไขสิ้นสุด/ปลดค้ำเป็นลายลักษณ์อักษร

Q4: ถ้าปรับโครงสร้างหนี้ ผู้ค้ำต้องเซ็นใหม่ไหม?

ขึ้นกับรูปแบบการปรับโครงสร้างและเงื่อนไขเดิม บางกรณีผู้ค้ำต้องยินยอม/เซ็นเอกสารเพิ่มเติม แนะนำถามตรง ๆ ก่อนมีการปรับโครงสร้าง

Q5: ผู้ค้ำจะโดนเรียกเมื่อไหร่?

ต้องดูเงื่อนไขผิดนัดและสิทธิของเจ้าหนี้ตามสัญญา บางสัญญาอาจเรียกผู้ค้ำได้เร็วเมื่อเกิดเหตุผิดนัดตามข้อกำหนด

Q6: ค้ำเฉพาะเงินต้นได้ไหม ไม่ค้ำค่าปรับ/ค่าใช้จ่าย?

ขึ้นกับการเจรจาและนโยบายผู้ให้กู้ บางกรณีทำได้บางส่วน แต่ต้องเขียนให้ชัดเจนในสัญญา

Q7: ถ้ามีผู้ค้ำหลายคน ภาระแบ่งกันอัตโนมัติไหม?

ไม่เสมอไป ต้องดูข้อความในสัญญาว่ารับผิด “ร่วม/ร่วมและแทนกัน” หรือกำหนดสัดส่วนไว้หรือไม่

Q8: ถ้าบริษัทปิดกิจการ/เลิกกิจการ ผู้ค้ำยังโดนไหม?

ถ้าหนี้ยังค้างอยู่ การเลิกกิจการไม่ได้ทำให้หนี้หายไปอัตโนมัติ ผู้ค้ำอาจยังมีภาระตามสัญญาค้ำ

สรุป

Personal Guarantee ไม่ใช่ “ลายเซ็นประกอบ” แต่คือ “ภาระผูกพันส่วนบุคคล” ที่อาจตามคุณได้ยาว
ก่อนเซ็นให้โฟกัส 5 จุดสำคัญ: เพดานความรับผิด / ค้ำหนี้อนาคต / ระยะเวลาค้ำ / รูปแบบรับผิดร่วม / เงื่อนไขเรียกผู้ค้ำ
ถ้าอ่านแล้วไม่ชัด ให้ถามเป็นข้อ ๆ และขอแก้เงื่อนไขที่จำกัดความเสี่ยงได้

หมายเหตุสำคัญ

บทความนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย/การเงินเฉพาะกรณี เงื่อนไขจริงขึ้นอยู่กับสัญญาและข้อเท็จจริงของแต่ละราย หากวงเงินสูงหรือเงื่อนไขซับซ้อน แนะนำให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญและตรวจเอกสารก่อนลงลายมือชื่อ

แหล่งอ้างอิง

• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หมวด/ส่วนที่เกี่ยวกับ “ค้ำประกัน”

• แนวปฏิบัติ/ประกาศจากหน่วยงานกำกับดูแลที่เกี่ยวข้องกับการค้ำประกัน (ถ้ามี)

• เอกสาร/คำอธิบายจากธนาคารหรือผู้ให้สินเชื่อเกี่ยวกับ personal guarantee (หน้า official)