เขียนโดย : สุฑามาศ
ตรวจทานตามนโยบายบรรณาธิการ : นโยบายบรรณาธิการและการอัปเดตเนื้อหา
อัปเดตล่าสุด : 9 กุมภาพันธ์ 2569
ผู้ประกอบการจำนวนมากต้องเผชิญแรงกดดันด้านสภาพคล่องจากยอดขายที่ผันผวน ต้นทุนที่ปรับขึ้น หรือรอบการรับเงินที่ยาวกว่ารอบการจ่ายเงิน เมื่อเงินทุนหมุนเวียนไม่เพียงพอ การขอ สินเชื่อเงินกู้ จึงเป็นทางเลือกสำคัญในการรักษาความต่อเนื่องของธุรกิจและรองรับการเติบโต อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการบางส่วนมีภาระหนี้เดิมอยู่ก่อนแล้ว จึงมองหาทางเลือกที่ช่วยให้การเข้าถึงสินเชื่อง่ายขึ้น และมีความคาดหวังต่อแนวทางที่มักถูกอธิบายว่า สินเชื่ออนุมัติง่าย ไม่เช็คภาระหนี้
ถ้าอยากยื่นให้ผ่านด้วยเอกสารและการเล่าแผนเงินให้ถูกจุด ดู คู่มือสินเชื่อธุรกิจ SME
เพื่อให้การตัดสินใจเป็นไปอย่างรอบคอบ จำเป็นต้องทำความเข้าใจว่า “ไม่เช็คภาระหนี้” ในบริบทของระบบการเงินที่มีมาตรฐาน ไม่ได้หมายความว่าไม่มีการตรวจสอบใด ๆ แต่โดยทั่วไปหมายถึง สินเชื่อบางรูปแบบที่ให้น้ำหนักกับปัจจัยอื่นมากกว่าภาระหนี้ของผู้กู้ เช่น แหล่งเงินคืนที่ชัดเจน ความน่าเชื่อถือของเอกสารการค้า หรือความแข็งแรงของโมเดลธุรกิจที่พิสูจน์แล้ว ผลลัพธ์คือผู้ประกอบการบางกลุ่มอาจมีโอกาสได้รับอนุมัติสูงขึ้น เมื่อเลือกผลิตภัณฑ์ให้เหมาะกับรูปแบบรายได้และเตรียมข้อมูลให้ครบถ้วน
บทความนี้เสนอแนวทางเชิงปฏิบัติ โดยยกตัวอย่างสินเชื่อที่ “ไม่ยึดเครดิตผู้กู้เป็นปัจจัยหลักเท่าปกติ” สองรูปแบบ ได้แก่ แฟคตอริ่ง (Factoring) และ สินเชื่อแฟรนไชส์ (Franchise Loan) พร้อมอธิบายข้อดี เงื่อนไขที่ควรทราบ และแนวทางเตรียมความพร้อมเพื่อเพิ่มโอกาสการได้รับ สินเชื่อ SME และการ กู้ SME อย่างเหมาะสม
โดยทั่วไป การพิจารณาสินเชื่อมักประเมิน 3 ประเด็นควบคู่กัน ได้แก่ (1) ความสามารถชำระหนี้ (2) ความเสี่ยงเครดิตและพฤติกรรมการชำระ และ (3) หลักประกันหรือความมั่นคงของกระแสเงินสด แต่สำหรับสินเชื่อบางรูปแบบ ผู้ให้บริการอาจ “ย้ายจุดโฟกัส” ไปยังปัจจัยที่เป็น แหล่งเงินคืนโดยตรง หรือเป็น ตัวลดความเสี่ยงของกิจการ ทำให้ภาระหนี้เดิมของผู้กู้มีน้ำหนักลดลงในเชิงเปรียบเทียบ
กล่าวให้ชัดคือ สินเชื่อที่ถูกมองว่า “อนุมัติง่าย” มักเกิดจากการที่ผู้กู้มีคุณสมบัติสอดคล้องกับเกณฑ์เฉพาะของผลิตภัณฑ์นั้น ๆ และมีข้อมูลตรวจสอบได้ครบถ้วน จึงลดความไม่แน่นอนในการประเมิน ไม่ใช่การอนุมัติแบบไม่มีการพิจารณา ทั้งนี้ ผู้ให้บริการส่วนใหญ่ยังคงต้องตรวจสอบตัวตน ความถูกต้องของเอกสาร และความเสี่ยงขั้นต่ำตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้องเสมอ
ถ้าอยากเตรียมเอกสารให้พร้อมก่อนยื่นจริง ดู เงินกู้ SME อนุมัติง่าย
แฟคตอริ่งเป็นแนวทางเพิ่มสภาพคล่องโดยการขายหรือโอนสิทธิเรียกร้องจากใบแจ้งหนี้ให้ผู้ให้บริการ เพื่อรับเงินสดล่วงหน้า ก่อนถึงกำหนดชำระตามเครดิตเทอม จุดเด่นสำคัญคือแหล่งเงินคืนหลักมาจาก การชำระเงินของลูกหนี้การค้า (ลูกค้าของผู้ประกอบการ) ทำให้ผู้ให้บริการจำนวนมากให้น้ำหนักกับ คุณภาพลูกหนี้การค้า และความน่าเชื่อถือของเอกสารการค้ามากกว่าการดูเครดิตของผู้ขายเพียงด้านเดียว
ความน่าเชื่อถือและประวัติการชำระของลูกหนี้การค้า
ความถูกต้องของเอกสาร เช่น PO ใบส่งของ หลักฐานส่งมอบ/ให้บริการ ใบแจ้งหนี้
ความเสี่ยงการโต้แย้งบิล (เช่น คืนสินค้า งานไม่เป็นไปตามเงื่อนไข)
ความสม่ำเสมอของยอดขายและความสัมพันธ์ทางการค้า
ความกระจุกตัวของลูกหนี้ (พึ่งพาลูกค้ารายเดียวมากเกินไปอาจเพิ่มความเสี่ยง)
ด้วยองค์ประกอบเหล่านี้ แฟคตอริ่งจึงมักถูกจัดอยู่ในกลุ่มที่ช่วยให้ผู้ประกอบการ “เข้าถึงแหล่งทุนได้ง่ายขึ้น” โดยเฉพาะธุรกิจ B2B ที่มีใบแจ้งหนี้จากลูกค้าบริษัทที่น่าเชื่อถือ ทั้งนี้ ต้องเข้าใจรูปแบบสำคัญของแฟคตอริ่งด้วย เพราะส่งผลต่อระดับการตรวจสอบผู้ขาย
แบบมีไล่เบี้ย (Recourse) หากลูกหนี้ไม่จ่าย ผู้ให้บริการอาจเรียกคืนจากผู้ขาย ทำให้ผู้ขายยังเป็นความเสี่ยงปลายทางในระดับหนึ่ง
แบบไม่มีไล่เบี้ย (Non-recourse) ความเสี่ยงบางส่วนอาจอยู่ที่ผู้ให้บริการมากขึ้น จึงมักให้น้ำหนักกับเครดิตลูกหนี้การค้าสูงขึ้น แต่ยังต้องตรวจสอบความถูกต้องของธุรกรรมและความเสี่ยงบิลโต้แย้ง
แฟคตอริ่งเหมาะกับธุรกิจที่มีเครดิตเทอมชัดเจน มีเอกสารการค้าครบ และมีลูกหนี้การค้าที่เชื่อถือได้ หากธุรกิจมีรายรับดีแต่เงินสดหมุนไม่ทันรอบจ่าย แฟคตอริ่งสามารถช่วยปลดล็อกสภาพคล่องได้โดยไม่จำเป็นต้องเพิ่มภาระค่างวดแบบสินเชื่อก้อนเสมอไป
ตัวอย่างคำนวณต้นทุนรวม (ตัวเลขสมมติ)
ใบแจ้งหนี้ 500,000 บาท เครดิตเทอม 60 วัน ผู้ให้บริการให้เงินล่วงหน้า 85% ค่าธรรมเนียม 2.5% และค่าดำเนินการ 500 บาท
เงินล่วงหน้า: 500,000 × 85% = 425,000 บาท
ค่าธรรมเนียม: 500,000 × 2.5% = 12,500 บาท
ค่าดำเนินการ: 500 บาท
เงินสดสุทธิที่ได้รับทันที: 425,000 − 12,500 − 500 = 412,000 บาท
เงินส่วนกันไว้ (ได้เมื่อ “ลูกหนี้จ่ายครบ”): 500,000 − 425,000 = 75,000 บาท (อาจมีหัก/ปรับตามสัญญา)
หมายเหตุ: ตัวเลขเป็นตัวอย่างสมมติ ต้นทุนรวมจริงขึ้นกับผู้ให้บริการ รูปแบบแฟคตอริ่ง และเงื่อนไขในสัญญา
สินเชื่อแฟรนไชส์เป็นสินเชื่อเพื่อการลงทุนเปิดสาขาแฟรนไชส์หรือดำเนินกิจการภายใต้ระบบแฟรนไชส์ จุดที่ทำให้สินเชื่อประเภทนี้แตกต่างจากการเริ่มธุรกิจอิสระ คือผู้ให้สินเชื่อจำนวนมากสามารถนำ “ความเป็นระบบ” ของแฟรนไชส์มาใช้ประเมินร่วมด้วย เช่น มาตรฐานการดำเนินงาน การฝึกอบรม ระบบซัพพลายเชน และข้อมูลเชิงสถิติของสาขาเดิม (หากมี)
ความน่าเชื่อถือของแบรนด์และอายุธุรกิจ
ระบบสนับสนุนผู้ลงทุน (อบรม การตลาด คู่มือปฏิบัติ)
ความสม่ำเสมอของโมเดลรายได้และต้นทุน (จากข้อมูลสาขาที่ดำเนินการแล้ว)
ความชัดเจนของเงื่อนไขแฟรนไชส์ และความสามารถในการควบคุมมาตรฐาน
แม้แฟรนไชส์ช่วยลดความเสี่ยงบางด้าน แต่ผู้กู้ยังต้องมีความพร้อม เช่น เงินลงทุนส่วนหนึ่ง (เงินดาวน์/เงินสำรอง) ความสามารถชำระหนี้ และความเหมาะสมของทำเล/แผนการดำเนินงาน เพราะความสำเร็จของสาขายังขึ้นกับการบริหารจริงในพื้นที่
กล่าวโดยสรุป สินเชื่อแฟรนไชส์อาจทำให้การพิจารณา “ง่ายขึ้น” ในบางกรณี เพราะมีข้อมูลอ้างอิงและระบบสนับสนุนที่ชัดเจน แต่ไม่ได้หมายถึงการแทนที่การประเมินผู้กู้ทั้งหมด
เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อการวางแผนทางการเงินของกิจการ ข้อดีควรถูกอธิบายบนฐานของความเป็นจริงว่าเป็น “ผลิตภัณฑ์ที่ให้น้ำหนักเครดิตผู้กู้น้อยลงกว่าปกติ” ไม่ใช่ “ไม่ตรวจสอบใด ๆ” โดยข้อดีที่พบได้บ่อยมีดังนี้
แฟคตอริ่งมีแหล่งเงินคืนจากลูกหนี้การค้า ส่วนสินเชื่อแฟรนไชส์มีระบบธุรกิจที่พิสูจน์แล้วเป็นข้อมูลประกอบ ช่วยลดความไม่แน่นอน ทำให้ผู้ประกอบการบางกลุ่มมีโอกาสได้รับอนุมัติมากขึ้นเมื่อเทียบกับการขอสินเชื่อก้อนแบบทั่วไป
ธุรกิจจำนวนมาก “ขายได้” แต่รอบเงินสดไม่สอดคล้องกับรอบจ่าย การใช้ผลิตภัณฑ์ที่พิจารณาจากเอกสารการค้าหรือโมเดลรายได้ที่มีมาตรฐาน ช่วยให้การเติมสภาพคล่องเป็นไปอย่างตรงจุด โดยไม่จำเป็นต้องเพิ่มภาระระยะยาวเกินความจำเป็น
เมื่อผู้ให้บริการสามารถตรวจสอบความถูกต้องของเอกสารการค้าและความน่าเชื่อถือของคู่สัญญาได้ชัดเจน ขั้นตอนอนุมัติอาจใช้เวลาน้อยลง ส่งผลให้ผู้ประกอบการได้รับเงินทุนเร็วขึ้นในเชิงปฏิบัติ
สำหรับผู้ที่มีภาระเดิมอยู่ แต่ยังมีรายรับและกระแสเงินสดรองรับ ผลิตภัณฑ์ที่พิจารณาปัจจัยอื่นเป็นหลักอาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสมมากกว่า ทั้งนี้ควรเลือกวงเงินและต้นทุนรวมให้สอดคล้องกับกำลังชำระ
ถ้าอยากเทียบว่า “ระยะสั้น” ควรใช้วงเงินแบบไหนให้หมุนทัน ดู สินเชื่อ SME ระยะสั้น เสริมสภาพคล่องสำหรับธุรกิจ
ไม่ว่าจะเลือกแฟคตอริ่งหรือสินเชื่อแฟรนไชส์ หลักสำคัญคือการเตรียมข้อมูลให้ “ตรวจสอบได้” และสอดคล้องกับเกณฑ์ของผลิตภัณฑ์ เพื่อให้การประเมินเป็นไปอย่างราบรื่น
จัดระเบียบรายการเดินบัญชี แยกบัญชีธุรกิจจากบัญชีส่วนตัว (หากทำได้) และลดรายการที่ไม่สามารถอธิบายที่มา เพราะความโปร่งใสช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือในการพิจารณา สินเชื่อ SME
สำหรับแฟคตอริ่ง: PO ใบส่งของ หลักฐานการส่งมอบ/ให้บริการ ใบแจ้งหนี้ เงื่อนไขเครดิตเทอม และหลักฐานความสัมพันธ์ทางการค้า
สำหรับแฟรนไชส์: สัญญาแฟรนไชส์ รายละเอียดค่าใช้จ่ายเริ่มต้น ใบเสนอราคาอุปกรณ์ แผนทำเล และประมาณการรายได้–ต้นทุนตามสมมติฐานที่สมเหตุสมผล
ไม่ควรขอวงเงินเกินความจำเป็น และควรพิจารณาต้นทุนรวมทั้งหมด เช่น ดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม ค่าใช้บริการ หรือค่าปรับผิดนัด เพื่อป้องกันภาระเกินกำลังในอนาคต การวางแผนอย่างรอบคอบทำให้การ กู้ SME เป็นเครื่องมือสร้างโอกาส ไม่ใช่การเพิ่มความเสี่ยง
กันเงินสำรองอย่างน้อย 2–3 เดือนของค่าใช้จ่ายสำคัญ และประเมินความสามารถชำระบนสมมติฐานที่ระมัดระวัง เพื่อให้กิจการมีความยืดหยุ่นหากเกิดความผันผวน
ถ้าอยากต่อยอดจาก “อนุมัติง่าย” ไปสู่ “ยื่นให้ผ่านและได้วงเงินเหมาะ” ดูเงินกู้ SME อนุมัติง่าย
แนวคิดของ สินเชื่ออนุมัติง่าย ไม่เช็คภาระหนี้ ที่เหมาะสมและสอดคล้องกับความเป็นจริง คือการมองหาสินเชื่อที่ “ให้น้ำหนักเครดิตผู้กู้น้อยลงกว่าปกติ” โดยย้ายไปเน้นปัจจัยที่ตรวจสอบได้และเป็นแหล่งเงินคืนที่ชัดเจน เช่น แฟคตอริ่งที่พิจารณาคุณภาพลูกหนี้การค้า หรือสินเชื่อแฟรนไชส์ที่ใช้ความแข็งแรงของแบรนด์และระบบสนับสนุนเป็นข้อมูลประกอบ เมื่อผู้ประกอบการเลือกผลิตภัณฑ์ให้ตรงกับรูปแบบรายได้ เตรียมเอกสารให้ครบ ขอวงเงินอย่างเหมาะสม และคำนวณต้นทุนรวมอย่างรอบคอบ โอกาสได้รับ สินเชื่อ SME, ได้รับ สินเชื่อเงินกู้, และสามารถ กู้ SME เพื่อเสริมสภาพคล่องหรือขยายกิจการได้อย่างยั่งยืนจะเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน
ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.): หลักการ/แนวทางกำกับดูแลด้านสินเชื่อ มาตรการด้านการเงิน และบทความความรู้ผู้บริโภคทางการเงิน
สมาคมธนาคารไทย (TBA): แนวทางการสื่อสารทางการเงินอย่างรับผิดชอบ และข้อมูลเชิงอุตสาหกรรม (ภาพรวมธนาคารพาณิชย์)
บริษัทข้อมูลเครดิตแห่งชาติ (NCB/เครดิตบูโร): ข้อมูลความหมายรายงานเครดิตและแนวทางเกี่ยวกับข้อมูลเครดิต (อธิบายเชิงหลักการ)