เช็กโอกาสขอสินเชื่อ SME พร้อมคำแนะนำเฉพาะสำหรับธุรกิจของคุณ 

เขียนโดย : สุฑามาศ พูลสวัสดิ์ ตรวจทานโดย: วิรัช หลักคำ

นโยบายบรรณาธิการและการอัปเดตเนื้อหา

อัปเดตล่าสุด : 28 กรกฎาคม  2569

เจ้าของกิจการที่กำลังต้องการ สินเชื่อ SME หรือ สินเชื่อเพื่อธุรกิจขนาดเล็ก มักไม่ได้ต้องการทราบเพียงว่าสินเชื่อมีประเภทใดบ้าง แต่ต้องการคำตอบที่ใกล้ตัวกว่านั้นว่า กิจการของตนมีความพร้อมเพียงใด จุดใดอาจช่วยสนับสนุนการพิจารณา และจุดใดควรปรับก่อนส่งคำขอจริง

บทความนี้จึงไม่ได้ให้เพียงข้อมูลทั่วไป แต่มีเครื่องมือให้เจ้าของธุรกิจตอบคำถามเกี่ยวกับอายุกิจการ รายรับผ่านบัญชี Statement งบการเงิน กระแสเงินสด ภาระหนี้ ประวัติการชำระ และวัตถุประสงค์การใช้วงเงิน จากนั้นระบบจะสรุปผลเป็นระดับความพร้อม พร้อมระบุจุดแข็ง จุดที่ควรตรวจ และขั้นตอนถัดไปตามข้อมูลที่กรอก

ผลประเมินไม่ใช่คำยืนยันว่าจะได้รับอนุมัติ เพราะผู้ให้สินเชื่อแต่ละแห่งมีนโยบาย ผลิตภัณฑ์ และระดับความเสี่ยงที่ยอมรับแตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม การประเมินก่อนยื่นช่วยให้เจ้าของกิจการเห็นว่าควรเตรียมข้อมูลด้านใดเพิ่มเติม และควรเริ่มต้นจากสินเชื่อประเภทใด

ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่าการพิจารณาความสามารถชำระหนี้ควรครอบคลุมภาระหนี้ทั้งหมด รายได้หรือกระแสเงินสด และเงินเหลือหลังหักภาระผ่อน ไม่ควรมองเฉพาะมูลค่าหลักประกันหรือวงเงินที่ต้องการเท่านั้น นอกจากนี้ งานศึกษาด้านการเข้าถึงสินเชื่อ SME ในปี 2569 ยังพบว่า ผู้ประกอบการบางส่วนไม่ทราบวิธีประเมินความสามารถชำระหนี้ของกิจการ จึงอาจขอวงเงินสูงกว่าความสามารถและถูกลดวงเงินหรือปฏิเสธได้

สรุปก่อนเริ่มประเมิน

เครื่องมือนี้ใช้คำถาม 13 ข้อ แบ่งเป็น 4 ส่วน ได้แก่

1. พื้นฐานและอายุกิจการ

2. รายได้ Statement งบการเงิน และกระแสเงินสด

3. ภาระหนี้และประวัติการชำระ

4. ความชัดเจนของวงเงินและวัตถุประสงค์

เมื่อกรอกครบ ระบบจะแสดงผล 3 ระดับ คือ

• มีความพร้อมค่อนข้างสูง

• มีพื้นฐาน แต่ควรปรับบางส่วน

• ควรเพิ่มความพร้อมก่อนสมัคร

ระบบจะแสดงคำแนะนำแตกต่างกันตามผลที่ได้รับ ผู้ที่มีความพร้อมสูงจะเห็นขั้นตอนสำหรับตรวจเอกสารและเริ่มส่งข้อมูล ส่วนผู้ที่ยังมีจุดเสี่ยงจะได้รับแนวทางปรับความพร้อมก่อนยื่น

เครื่องมือนี้ไม่ขอชื่อ เบอร์โทรศัพท์ เลขประจำตัวประชาชน เลขบัญชี หรือข้อมูลส่วนบุคคลก่อนแสดงผล และคำตอบจะถูกประมวลผลภายในหน้าเครื่องมือโดยไม่มีการส่งคำตอบเข้าสู่ฐานข้อมูลของเว็บไซต์

เครื่องมือประเมินความพร้อมขอสินเชื่อ SME เบื้องต้น

ตอบคำถามตามข้อมูลจริงของกิจการ ระบบจะวิเคราะห์ภาพรวมจากหลายด้าน ไม่ควรเลือกคำตอบที่ดูดีที่สุดเพียงเพื่อให้ได้คะแนนสูง เพราะประโยชน์สำคัญของเครื่องมือคือการช่วยให้เห็นประเด็นที่ควรปรับก่อนส่งข้อมูลจริง

หมายเหตุ: ผลประเมินเป็นกรอบวิเคราะห์เบื้องต้นที่ EasyCashflows จัดทำขึ้น ไม่ใช่เกณฑ์อนุมัติอย่างเป็นทางการของธนาคาร ไม่ใช่ข้อเสนอวงเงิน และไม่สามารถรับประกันผลพิจารณาได้

จากผลประเมิน ธุรกิจของคุณควรทำอะไรต่อ?

คะแนนรวมมีไว้ช่วยจัดลำดับการเตรียมตัว ไม่ควรใช้เพียงคะแนนเดียวตัดสินว่าควรสมัครหรือไม่ ระบบจึงแสดงทั้งคะแนนรายด้าน จุดแข็ง จุดที่ควรปรับ และคำแนะนำเฉพาะตามคำตอบ

กรณีมีความพร้อมค่อนข้างสูง

กิจการมักมีพื้นฐานสำคัญค่อนข้างครบ เช่น ดำเนินงานมาแล้วระยะหนึ่ง มีรายรับผ่านบัญชีสม่ำเสมอ มี Statement เพียงพอ ผลประกอบการสามารถอธิบายได้ ภาระผ่อนเดิมไม่ตึงเกินไป และรู้ว่าจะนำวงเงินไปใช้อะไร

ขั้นตอนถัดไปไม่ใช่การขอวงเงินสูงที่สุดทันที แต่ควรตรวจว่า

• จำนวนวงเงินสัมพันธ์กับช่องว่างเงินสดจริงหรือไม่

• ประเภทวงเงินตรงกับระยะเวลาการใช้เงินหรือไม่

• ค่างวดใหม่ยังรับได้ในเดือนที่ยอดขายลดลงหรือไม่

• Statement งบการเงิน ภาษี และเอกสารการค้าเล่าเรื่องเดียวกันหรือไม่

• ต้นทุนรวมและเงื่อนไขสำคัญอยู่ในระดับที่กิจการยอมรับได้หรือไม่

จากข้อมูลที่กรอก ธุรกิจของคุณมีพื้นฐานค่อนข้างพร้อม สามารถส่งข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อให้ที่ปรึกษาตรวจเอกสารและคัดเลือกทางเลือกสินเชื่อที่เหมาะสมได้ 

ผู้ประกอบการสามารถอ่านภาพรวมเพิ่มเติมได้ที่ คู่มือสินเชื่อ SME เพื่อธุรกิจ

กรณีมีพื้นฐาน แต่ควรปรับบางส่วน

ผลระดับนี้ไม่ได้หมายความว่ากิจการจะไม่ผ่าน แต่อาจมีประเด็นที่ทำให้ผู้พิจารณาต้องขอข้อมูลเพิ่ม เช่น รายรับกระจายหลายบัญชี Statement สั้น งบการเงินมีกำไรน้อย ภาระหนี้เดิมค่อนข้างสูง หรือยังไม่ได้คำนวณวงเงินจากกระแสเงินสดจริง

ควรเลือกแก้จุดที่มีผลมากที่สุดก่อน เช่น

• รวบรวมรายรับเข้าสู่บัญชีธุรกิจหลัก

• ทำตารางกระทบยอด Statement กับยอดขายและภาษี

• อธิบายเดือนที่ยอดขายลดลงหรือมีรายการผิดปกติ

• ทำประมาณการกระแสเงินสด 8–13 สัปดาห์

• ทดสอบภาระผ่อนใหม่ในกรณียอดขายลดลง

• รวบรวม PO สัญญาจ้าง Invoice หรือใบเสนอราคา

อ่านแนวทางเพิ่มเติมได้ที่ ปรึกษาสินเชื่อก่อนยื่น เพื่อประเมินความพร้อมของกิจการ

กรณีควรเพิ่มความพร้อมก่อนสมัคร

ผลระดับนี้อาจเกิดจากอายุกิจการยังสั้น รายรับไม่ผ่านบัญชี งบขาดทุนต่อเนื่อง กระแสเงินสดไม่พอ ภาระหนี้เดิมตึง มีรายการค้างชำระ หรือยังไม่มีแผนใช้และคืนวงเงินที่ชัดเจน

ในสถานการณ์นี้ การส่งคำขอไปหลายแห่งพร้อมกันอาจไม่ใช่ขั้นตอนแรกที่เหมาะสม ควรวางแผนปรับข้อมูลและสถานะทางการเงินก่อน เช่น

• แก้ยอดค้างชำระและกลับมาชำระตามเงื่อนไข

• แยกบัญชีส่วนตัวออกจากบัญชีธุรกิจ

• นำรายรับเข้าสู่บัญชีที่ตรวจสอบได้

• จัดทำบัญชีและภาษีให้สอดคล้องกับกิจกรรมจริง

• ลดจำนวนวงเงินให้สัมพันธ์กับความสามารถชำระ

• พิจารณาเจรจาเจ้าหนี้เดิมหรือปรับโครงสร้างภาระหนี้

• สะสมประวัติ Statement ที่เป็นปกติก่อนยื่นใหม่

ผู้ให้สินเชื่อมักดูอะไรจากธุรกิจ SME?

จากประสบการณ์ตรวจข้อมูลผู้ประกอบการ ดิฉันพบซ้ำ ๆ ว่า ยอดขายสูงไม่ใช่คำตอบสุดท้าย บางกิจการมีรายได้หลายสิบล้านบาทต่อปี แต่เงินในบัญชีเหลือน้อยเกือบทุกสิ้นเดือน ขณะที่อีกกิจการมีรายได้น้อยกว่า แต่รับเงินผ่านบัญชีชัดเจน ควบคุมต้นทุนได้ และอธิบายแหล่งชำระคืนได้เป็นขั้นตอน กรณีหลังมักจัดข้อมูลเพื่อประเมินได้ง่ายกว่า

ผู้ให้สินเชื่อจึงไม่ได้ดูเพียงว่ากิจการขายได้เท่าไร แต่จะพยายามตอบคำถามสำคัญว่า ธุรกิจดำเนินงานจริงหรือไม่ เงินเข้ามาจากไหน เงินออกไปกับอะไร และหลังรับภาระใหม่แล้วยังเหลือเงินเพียงพอหรือไม่

1. อายุกิจการและความต่อเนื่องในการดำเนินงาน

อายุกิจการช่วยให้เห็นว่าธุรกิจผ่านรอบการขาย ฤดูกาล และช่วงที่ตลาดผันผวนมาแล้วเพียงใด กิจการที่ดำเนินงานมานานมักมีข้อมูลย้อนหลังให้เปรียบเทียบมากกว่า แต่จำนวนปีเพียงอย่างเดียวไม่ได้ทำให้เคสแข็งแรงเสมอไป

เวลาตรวจเคส ดิฉันจะดูต่อว่า รายได้ในปัจจุบันมาจากธุรกิจเดิมที่ทำต่อเนื่องหรือเพิ่งเปลี่ยนประเภทธุรกิจ เพราะบริษัทที่จดทะเบียนมา 5 ปี แต่เพิ่งเริ่มทำกิจการใหม่เมื่อไม่กี่เดือน อาจมีข้อมูลของธุรกิจปัจจุบันให้วิเคราะห์ไม่ต่างจากกิจการใหม่

สำหรับกิจการอายุน้อย เอกสารที่ช่วยชดเชยประวัติย้อนหลังได้ ได้แก่ ประสบการณ์ของเจ้าของ สัญญาจ้างหรือออเดอร์ที่มีอยู่จริง เงินทุนที่เจ้าของใส่เอง รายได้ที่เริ่มเข้าบัญชี ความน่าเชื่อถือของคู่ค้า และประมาณการที่มีสมมติฐานตรวจสอบได้

ข้อผิดพลาดที่พบได้บ่อยคือทำประมาณการรายได้เติบโตเร็ว แต่ไม่ได้อธิบายว่าจะมีลูกค้าเพิ่มจากไหน ต้องใช้พนักงานหรือกำลังผลิตเท่าไร และเงินทุนก้อนแรกจะหมุนกลับมาเมื่อใด

2. รายได้ผ่าน Statement

Statement ไม่ได้มีไว้ดูเฉพาะยอดเงินเข้ารวม แต่ใช้ดู “พฤติกรรมของเงิน” เช่น ใครเป็นผู้โอน เงินเข้าตรงกับรอบขายหรือไม่ หลังรับเงินแล้วนำไปจ่ายอะไร และปลายเดือนยังเหลือเงินรองรับค่าใช้จ่ายประจำหรือไม่

วิธีที่ดิฉันใช้ตรวจเบื้องต้นคือเลือกเดือนตัวอย่าง 3 เดือน แล้วแยกเงินเข้าเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่

1. เงินรับจากลูกค้า

2. เงินโอนระหว่างบัญชีของกิจการ

3. เงินที่เจ้าของนำเข้ามาช่วย

4. เงินกู้หรือรายการที่ไม่ใช่รายได้จากการขาย

เพียงแยกสี่กลุ่มนี้ก็ช่วยลดความคลาดเคลื่อนจากการนำเงินโอนวนมานับเป็นยอดขายซ้ำได้มาก

สัญญาณที่มักต้องอธิบายเพิ่มเติม ได้แก่

• เงินโอนวนระหว่างหลายบัญชี

• ถอนหรือโอนเงินออกเกือบทั้งหมดทันทีหลังรับเงิน

• ยอดคงเหลือใกล้ศูนย์เป็นประจำ

• มีเงินก้อนใหญ่เข้าก่อนยื่นเพียงไม่นาน

• รายรับธุรกิจกระจายอยู่ในบัญชีส่วนตัวหลายบัญชี

• ยอดขายตามภาษีกับเงินเข้าบัญชีต่างกันมากโดยไม่มีตารางอธิบาย

Statement กับยอดขายไม่จำเป็นต้องตรงกันทุกเดือน เพราะวันที่ขาย วันที่ออก Invoice และวันที่ได้รับเงินอาจอยู่คนละงวด แต่ควรทำตารางกระทบยอดให้ตอบได้ว่า

ยอดขายตามเอกสารภาษี
หักยอดขายเชื่อที่ยังไม่รับเงิน
บวกเงินรับของยอดขายจากงวดก่อน
ปรับรายการที่ไม่ใช่ยอดขาย
เท่ากับเงินรับที่ควรปรากฏในบัญชี

กิจการที่ไม่มีทรัพย์สินค้ำประกันควรอ่านเพิ่มเติมที่ สินเชื่อธุรกิจ SME ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน

3. งบการเงินและกระแสเงินสดที่เหลือ

งบการเงินช่วยให้เห็นยอดขาย กำไร สินทรัพย์ หนี้สิน และฐานะของผู้ถือหุ้น แต่หนึ่งในความเข้าใจผิดที่ดิฉันพบเป็นประจำคือ เจ้าของกิจการเห็นว่าบริษัทมีกำไร จึงคิดว่าจะต้องมีเงินสดเพียงพอด้วย

ในทางปฏิบัติ กำไรอาจค้างอยู่ในลูกหนี้การค้า จมอยู่ในสต๊อก หรือถูกใช้จ่ายล่วงหน้าให้ Supplier แล้ว บริษัทจึงมีกำไรในงบ แต่เงินในบัญชียังตึงได้

เวลาประเมินภาระใหม่ ดิฉันจึงตรวจพร้อมกัน 6 เรื่อง ได้แก่

• กำไรจากการดำเนินงาน

• เงินสดที่เกิดจากธุรกิจจริง

• ภาระผ่อนเดิมทั้งหมด

• ลูกหนี้และเจ้าหนี้การค้า

• จำนวนวันที่เงินจมอยู่ในรอบธุรกิจ

• เงินที่ยังเหลือหลังชำระค่างวด

อีกวิธีหนึ่งที่ใช้ได้จริงคือทดลองลดรายรับประมาณ 10–15% แล้วคำนวณใหม่ว่า กิจการยังจ่ายต้นทุนประจำและค่างวดได้หรือไม่ หากลดรายรับเพียงเล็กน้อยแล้วเงินสดติดลบทันที แสดงว่าวงเงินหรือระยะผ่อนที่กำลังพิจารณาอาจตึงเกินไป

4. ประวัติการชำระและภาระหนี้เดิม

การไม่เคยค้างชำระเป็นจุดสนับสนุนที่ดี แต่ยังไม่เพียงพอ ผู้ให้สินเชื่อจะดูต่อว่ากิจการมีวงเงินเดิมเท่าไร ใช้วงเงินเต็มต่อเนื่องหรือไม่ และหลังชำระภาระทั้งหมดแล้วมีเงินรองรับหนี้ใหม่เพียงใด

ตัวอย่างที่มักพบคือ กิจการมี OD และไม่เคยผิดนัด แต่ใช้เกือบเต็มวงเงินตลอดทั้งปี ลักษณะนี้อาจสะท้อนว่าเงินขาดมือเป็นปัญหาถาวร ไม่ใช่ช่องว่างระยะสั้นตามรอบการค้า จึงต้องอธิบายให้ได้ว่าวงเงินใหม่จะช่วยให้กระแสเงินสดดีขึ้นอย่างไร ไม่ใช่เพียงนำไปเติมหนี้ก้อนเดิม

ก่อนสมัคร เจ้าของกิจการควรตรวจรายงานข้อมูลเครดิตของตนเองและนิติบุคคลที่เกี่ยวข้อง เพื่อดูว่า

• มีบัญชีใดแสดงสถานะไม่ตรงกับข้อเท็จจริงหรือไม่

• มีการค้างชำระที่ยังไม่ได้แก้ไขหรือไม่

• มีวงเงินที่ไม่ได้ใช้แต่ยังเปิดอยู่หรือไม่

• อยู่ระหว่างปรับโครงสร้างหนี้หรือไม่

• ช่วงที่ผ่านมาได้ยื่นขอสินเชื่อหลายแห่งติดกันหรือไม่

การเห็นข้อมูลของตนเองก่อนช่วยให้เตรียมคำอธิบายและเอกสารได้ดีกว่ารอให้ผู้พิจารณาเป็นผู้พบประเด็นก่อน

5. วัตถุประสงค์การใช้และการคืนวงเงิน

คำว่า “ใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียน” กว้างเกินไปสำหรับการวิเคราะห์สินเชื่อ สิ่งที่ดิฉันมักขอให้เจ้าของกิจการเขียนใหม่คือให้ตอบเพียง 4 เรื่องในหนึ่งย่อหน้า ได้แก่

ใช้เงินกับอะไร จำนวนเท่าไร ต้องใช้นานกี่วัน และจะคืนจากรายรับใด

แทนที่จะระบุว่าต้องการวงเงิน 1 ล้านบาทเพื่อหมุนเวียนธุรกิจ ควรอธิบายว่า

กิจการต้องชำระค่าวัตถุดิบ 700,000 บาทก่อนเริ่มผลิต มีค่าแรงและค่าขนส่งอีก 150,000 บาท ลูกค้าชำระหลังส่งมอบ 45 วัน และกิจการมีเงินสดร่วมลงทุนเอง 250,000 บาท

รายละเอียดนี้ช่วยให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างต้นทุน ระยะเวลาที่เงินจม เงินทุนของเจ้าของ และแหล่งชำระคืน หากจำนวนวงเงินสูงกว่าช่องว่างที่คำนวณได้มาก ผู้ให้สินเชื่อย่อมต้องถามต่อว่าส่วนที่เกินจะนำไปใช้อะไร

สินเชื่อ SME แบบใดเหมาะกับความต้องการของธุรกิจ?

จากที่ดิฉันสังเกต เคสบางส่วนไม่ได้มีปัญหาที่คุณภาพกิจการ แต่เริ่มต้นด้วยการเลือกประเภทวงเงินไม่ตรงกับงาน เช่น ใช้ OD ซื้อเครื่องจักรที่คืนทุนหลายปี หรือใช้สินเชื่อผ่อนระยะยาวกับรายจ่ายที่หมุนกลับภายใน 30 วัน ทำให้ต้นทุนและรูปแบบการคืนเงินไม่สัมพันธ์กับธุรกิจ

ต้องจ่ายค่าใช้จ่ายหมุนเวียนเป็นรอบ

กิจการที่ต้องซื้อสินค้า เติมสต๊อก จ่ายวัตถุดิบ ค่าแรง หรือค่าขนส่งก่อนรับเงินจากลูกค้า อาจพิจารณาวงเงินหมุนเวียน OD หรือสินเชื่อระยะสั้นที่ใช้และคืนตามรอบขาย

ก่อนเลือกควรตอบให้ได้ว่า เงินหนึ่งรอบใช้กี่วันและระหว่างปีต้องใช้ซ้ำกี่ครั้ง หากเป็นความต้องการถาวรที่ไม่เคยลดลง การเพิ่มวงเงินหมุนเวียนอย่างเดียวอาจไม่แก้สาเหตุของปัญหา

อ่านต่อ: สินเชื่อ SME ระยะสั้น เสริมสภาพคล่องสำหรับธุรกิจ

มี Invoice และต้องรอลูกค้าชำระ

กิจการที่ขายสินค้าและบริการแบบเครดิตเทอมอาจพิจารณา Factoring เพื่อเปลี่ยนสิทธิรับเงินในอนาคตเป็นสภาพคล่องก่อนครบกำหนด

ในทางปฏิบัติ ไม่ควรดูเฉพาะมูลค่า Invoice แต่ต้องดูด้วยว่าลูกหนี้เป็นใคร มีประวัติชำระตรงเวลาหรือไม่ มีการคืนสินค้า ออก Credit Note หรือหักยอดภายหลังบ่อยเพียงใด เพราะยอดที่นำมาคำนวณวงเงินจริงอาจต่ำกว่ายอดหน้า Invoice

อ่านต่อ: สินเชื่อแฟคตอริ่ง

ซื้อเครื่องจักร อุปกรณ์ หรือปรับปรุงสถานที่

รายจ่ายที่สร้างประโยชน์หลายปีควรใช้วงเงินระยะยาว เช่น Term Loan เช่าซื้อ หรือลิสซิ่ง มากกว่าการใช้ OD

สิ่งที่มักตกหล่นตอนคำนวณคือค่ามัดจำ ค่าขนส่ง ค่าติดตั้ง ภาษี และช่วงเวลาที่เครื่องจักรยังไม่สร้างรายได้ หากคำนวณเฉพาะราคาซื้อ กิจการอาจได้เงินสำหรับทรัพย์สิน แต่ขาดเงินสำหรับนำทรัพย์สินนั้นมาใช้งานจริง

อ่านต่อ: สินเชื่อเครื่องจักรสำหรับผู้ประกอบการ

มีสินเชื่อหลายก้อนและค่างวดรวมสูง

การรีไฟแนนซ์อาจช่วยลดค่างวดหรือจัดโครงสร้างหนี้ใหม่ แต่ไม่ควรตัดสินจากค่างวดใหม่เพียงอย่างเดียว ดิฉันจะเปรียบเทียบอย่างน้อย 4 เรื่อง ได้แก่ ดอกเบี้ยรวมตลอดสัญญา ค่าธรรมเนียม ระยะเวลาที่หนี้ยาวขึ้น และทรัพย์สินที่ต้องนำไปค้ำประกันเพิ่มเติม

บางข้อเสนอลดค่างวดได้จริงเพราะขยายระยะเวลาชำระออกไปมาก แต่ต้นทุนรวมกลับสูงขึ้น จึงต้องกำหนดก่อนว่าเป้าหมายคือการลดต้นทุน ลดภาระรายเดือน หรือเพิ่มสภาพคล่องระยะสั้น

อ่านต่อ: รีไฟแนนซ์สินเชื่อธุรกิจ SME

เอกสารที่ควรเตรียมก่อนส่งประเมิน

วิธีที่เราใช้คือไม่รับเอกสารแบบกระจัดกระจาย แต่ให้จัดเป็น 4 ชุด พร้อมตั้งชื่อไฟล์ตามลำดับ เพื่อให้ตรวจความสอดคล้องได้เร็วขึ้น

ชุดที่ 1 เอกสารกิจการ

หนังสือรับรองบริษัท บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น ภ.พ.20 หรือทะเบียนพาณิชย์ และเอกสารของกรรมการหรือเจ้าของกิจการ

ชุดที่ 2 ข้อมูลทางการเงิน

Statement บัญชีธุรกิจ งบการเงิน เอกสารภาษี รายละเอียดหนี้เดิม และรายงานลูกหนี้–เจ้าหนี้การค้า

ชุดที่ 3 หลักฐานการใช้วงเงิน

ใบเสนอราคา PO Invoice สัญญาจ้าง เอกสารโครงการ หรือรายละเอียดทรัพย์สินที่จะซื้อ

ชุดที่ 4 สรุปคำขอหนึ่งหน้า

เอกสารหนึ่งหน้านี้มีประโยชน์มากกว่าการส่งเอกสารจำนวนมากโดยไม่มีคำอธิบาย โดยควรตอบให้ครบว่า

• กิจการทำอะไรและมีรายได้จากใคร

• ต้องการวงเงินเท่าไร

• ใช้กับรายการใดและเมื่อไร

• เงินจะกลับเข้ามาจากแหล่งใด

• ต้องการใช้วงเงินนานเท่าไร

• ปัจจุบันมีภาระผ่อนอะไรอยู่แล้ว

ข้อผิดพลาดที่พบได้บ่อยคือ ตัวเลขวงเงินในแบบสมัคร สรุปคำขอ ใบเสนอราคา และคำอธิบายของเจ้าของกิจการไม่ตรงกัน การกำหนดเอกสารสรุปหนึ่งหน้าให้เป็นข้อมูลหลักช่วยลดปัญหานี้ได้

Case Study จากประสบการณ์จริง: ธุรกิจค้าส่งที่รายได้ดี แต่ต้องคำนวณวงเงินจากรอบเงินสด

หมายเหตุ: กรณีศึกษานี้เรียบเรียงจากประสบการณ์การให้คำปรึกษาจริง โดยปรับชื่อกิจการ ประเภทธุรกิจบางส่วน และตัวเลขบางรายการเพื่อรักษาความลับของลูกค้า แต่ยังคงลักษณะปัญหา วิธีวิเคราะห์ และข้อสังเกตสำคัญของเคสไว้

เคสหนึ่งที่ดิฉันเคยตรวจข้อมูลเป็นธุรกิจค้าส่งซึ่งดำเนินกิจการมาแล้วประมาณ 4 ปี มีรายได้เฉลี่ยเดือนละ 1.5 ล้านบาท รายรับประมาณ 80% เข้าบัญชีของกิจการ มี Statement ย้อนหลังครบ 12 เดือน และงบการเงินล่าสุดมีกำไร

เมื่อดูเฉพาะข้อมูลพื้นฐาน กิจการนี้ถือว่ามีความพร้อมค่อนข้างดี ทั้งในด้านอายุกิจการ รายได้ผ่านบัญชี และผลประกอบการ เจ้าของกิจการจึงตั้งใจขอวงเงินประมาณ 1.5 ล้านบาท โดยให้เหตุผลว่าต้องการมีเงินสำรองเผื่อรับคำสั่งซื้อเพิ่ม

แต่เมื่อลองวิเคราะห์กระแสเงินสดจริง ดิฉันพบว่าประเด็นสำคัญไม่ใช่ว่ากิจการสามารถขอวงเงินได้สูงเพียงใด แต่คือ ต้องใช้เงินรองรับรอบธุรกิจจริงเท่าไร

ในแต่ละรอบ กิจการต้องจ่ายค่าสินค้าประมาณ 700,000 บาท และมีค่าแรงกับค่าขนส่งอีกประมาณ 150,000 บาท รวมเป็นต้นทุนรอบละ 850,000 บาท ขณะที่ลูกค้าชำระเงินหลังส่งสินค้าเฉลี่ย 45 วัน นอกจากนี้ กิจการยังมีภาระผ่อนเดิมประมาณเดือนละ 80,000 บาท และมีเงินสดของตนเองที่พร้อมนำมาร่วมใช้ประมาณ 300,000 บาท

ดิฉันจึงคำนวณเงินที่ต้องรองรับจากต้นทุนและระยะเวลารอรับเงินก่อน ดังนี้

850,000 บาท × 45 วัน ÷ 30 วัน
เท่ากับเงินที่ต้องรองรับเบื้องต้นประมาณ 1,275,000 บาท

เมื่อหักเงินสดที่กิจการพร้อมนำมาใช้เอง 300,000 บาท ช่องว่างเงินทุนเบื้องต้นจึงอยู่ที่ประมาณ

1,275,000 บาท − 300,000 บาท
เท่ากับประมาณ 975,000 บาท

จากตัวเลขนี้ วงเงินที่สัมพันธ์กับรอบเงินสดจริงอยู่ใกล้ 975,000 บาท ไม่ใช่ 1.5 ล้านบาทตามจำนวนที่เจ้าของกิจการตั้งใจขอในตอนแรก อย่างไรก็ตาม ดิฉันยังไม่ใช้ตัวเลขนี้เป็นข้อสรุปทันที เพราะต้องตรวจเพิ่มอีกว่า ลูกค้าชำระตรงเวลาเพียงใด มีภาษีหรือค่าใช้จ่ายใดที่ยังไม่ได้รวม มีสินค้าคืนหรือส่วนลดภายหลังหรือไม่ และในช่วงยอดขายสูงกิจการต้องสำรองเงินมากกว่าปกติหรือไม่

หลังจากนำข้อมูลเหล่านี้มารวมกัน จึงสามารถกำหนดช่วงวงเงินที่มีเหตุผลมากขึ้น พร้อมอธิบายได้ชัดว่าเงินจะถูกใช้กับอะไร ต้องใช้กี่วัน และจะชำระคืนจากรายรับส่วนใด

ข้อสังเกตจากเคสนี้คือ กิจการที่มีรายได้ดีและงบมีกำไรอาจมีความพร้อมสำหรับการประเมินสินเชื่อ แต่ไม่ได้หมายความว่าควรขอวงเงินสูงที่สุดเสมอไป การขอวงเงินมากกว่าช่องว่างเงินสดจริงอาจทำให้ต้องตอบคำถามเพิ่มเติมว่าเงินส่วนเกินจะนำไปใช้อะไร และอาจทำให้คำขอดูไม่สัมพันธ์กับเอกสารประกอบ

ผลประเมินที่มีประโยชน์จึงไม่ควรจบเพียงคำว่า “มีโอกาสผ่าน” แต่ควรช่วยให้เจ้าของกิจการเห็นว่า

• จุดแข็งของกิจการอยู่ตรงไหน

• รอบรับและจ่ายเงินจริงยาวกี่วัน

• กิจการมีเงินของตนเองร่วมใช้เท่าไร

• ต้องการวงเงินเพื่อปิดช่องว่างส่วนใด

• ภาระใหม่ยังรองรับได้ในเดือนที่รายได้ลดลงหรือไม่

สำหรับเคสนี้ จุดแข็งคืออายุกิจการ รายได้ผ่านบัญชี และผลประกอบการ ส่วนประเด็นที่ต้องตรวจต่อคือระยะเวลาชำระจริงของลูกค้า ภาระผ่อนเดิม และค่าใช้จ่ายที่อาจเกิดขึ้นนอกเหนือจากต้นทุนหลัก

นี่คือเหตุผลที่ดิฉันมองว่า การประเมินสินเชื่อ SME ที่ดีไม่ควรเริ่มจากคำถามว่า “ขอได้สูงสุดเท่าไร” แต่ควรเริ่มจากคำถามว่า กิจการมีช่องว่างเงินสดจริงเท่าไร และรายรับส่วนใดจะนำมาปิดช่องว่างนั้นได้อย่างเหมาะสม

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการประเมินสินเชื่อ SME

คะแนนสูงหมายความว่าจะได้รับอนุมัติหรือไม่?

ไม่หมายความเช่นนั้น คะแนนสูงแสดงว่าข้อมูลพื้นฐานจากคำตอบมีความพร้อมค่อนข้างดี แต่ผลจริงยังขึ้นอยู่กับเอกสาร ข้อมูลเครดิต ประเภทสินเชื่อ หลักประกัน และนโยบายของผู้ให้สินเชื่อ

จากที่ดิฉันพบ เคสที่ได้คะแนนพื้นฐานดีอาจยังสะดุดได้ หากข้อมูลในแบบประเมินไม่ตรงกับ Statement หรืองบการเงิน ดังนั้นคะแนนควรใช้เพื่อหาจุดที่ต้องตรวจต่อ ไม่ใช่ใช้แทนผลอนุมัติ

กิจการอายุต่ำกว่า 1 ปีใช้เครื่องมือได้หรือไม่?

ใช้ได้ เครื่องมือจะระบุว่าอายุกิจการเป็นประเด็นที่ควรตรวจเพิ่มเติม และพิจารณาปัจจัยชดเชย เช่น ประสบการณ์เจ้าของ รายรับที่เกิดขึ้นแล้ว สัญญาจ้าง เงินลงทุน และความชัดเจนของแผนธุรกิจ

ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกันจะได้คะแนนต่ำหรือไม่?

เครื่องมือไม่ได้ตัดคะแนนเพราะไม่มีหลักทรัพย์โดยตรง เนื่องจากสินเชื่อ SME บางประเภทพิจารณาจากกระแสเงินสด รายได้ เอกสารการค้า หรือกลไกค้ำประกันอื่น แต่จำนวนวงเงิน ต้นทุน และเกณฑ์รายได้อาจแตกต่างจากสินเชื่อที่มีหลักทรัพย์

อยู่ระหว่างปรับโครงสร้างหนี้สมัครได้หรือไม่?

ต้องตรวจทั้งสถานะปัจจุบัน ประวัติหลังปรับโครงสร้าง และนโยบายของผลิตภัณฑ์ การชำระได้ตามข้อตกลงใหม่เป็นข้อมูลสำคัญ แต่ไม่ได้ทำให้ทุกผลิตภัณฑ์เปิดรับทันที จึงควรตรวจเงื่อนไขก่อนยื่นหลายแห่ง

เครื่องมือเก็บข้อมูลที่กรอกหรือไม่?

เครื่องมือคำนวณผลภายในหน้าเว็บ ไม่มีการส่งคำตอบเข้าสู่ฐานข้อมูล ผู้ใช้จะออกจากหน้าเครื่องมือเมื่อเลือกกดปุ่มไปยังหน้าติดต่อเราหรือหน้าสมัครออนไลน์เท่านั้น

ต้องการให้ที่ปรึกษาช่วยตรวจข้อมูลก่อนยื่นหรือไม่?

แบบประเมินช่วยคัดกรองภาพรวม แต่ไม่สามารถตรวจความสัมพันธ์ระหว่าง Statement งบการเงิน รายงานเครดิต สัญญา และโครงสร้างวงเงินจริงได้

EasyCashflows ช่วยตรวจความพร้อม วิเคราะห์จุดที่ควรจัดเตรียมเพิ่มเติม และช่วยเลือกประเภทวงเงินให้สัมพันธ์กับการใช้และการคืนเงิน โดย EasyCashflows ไม่ใช่ผู้อนุมัติสินเชื่อและไม่สามารถรับประกันผลการพิจารณาได้

ผู้ที่มีความพร้อมค่อนข้างสูงสามารถเลือกปุ่ม “สมัครสินเชื่อธุรกิจออนไลน์” ส่วนผู้ที่ยังมีประเด็นต้องตรวจควรเลือก “ติดต่อที่ปรึกษาเพื่อตรวจความพร้อม” หรือ “ปรึกษาแนวทางเตรียมตัวก่อนสมัคร” ตามผลที่เครื่องมือแสดง.

ส่งข้อมูลเพื่อประเมินความพร้อมและสมัครสินเชื่อธุรกิจออนไลน์

อ่านรายละเอียดบทบาทของ EasyCashflows