จัดหาแหล่งเงินทุนให้ธุรกิจ

เขียนโดย : สุฑามาศ พูลสวัสดิ์ ตรวจทานโดย: วิรัช หลักคำ

นโยบายบรรณาธิการและการอัปเดตเนื้อหา

ปรับปรุงเนื้อหาล่าสุด : 10 กันยายน 2569

เวลาลูกค้าเข้ามาคุยกับเราเรื่องจัดหาแหล่งเงินทุน โจทย์ที่ได้รับมักเริ่มจากแผนของเจ้าของกิจการ บางคนมองล่วงหน้าหกเดือน บางคนมองไปถึงหนึ่งปี ว่าต้องการเงินเท่าไรและจะนำไปทำอะไร

สำหรับดิฉัน รายละเอียดหลังคำว่า “ต้องการเงิน” เป็นจุดเริ่มต้นของการทำงาน เพราะยอดเงินเดียวกันอาจประกอบด้วยรายจ่ายหลายลักษณะ ทั้งเงินซื้อสินค้า เงินลงทุน และเงินที่ต้องเตรียมไว้ก่อนรายรับจากแผนใหม่จะกลับมา

เคสหนึ่งที่สะท้อนเรื่องนี้ได้ชัดคือโรงงานผลิตที่นอน ลูกค้ามีแผนเพิ่มสต๊อกวัตถุดิบ และต้องการเงินอีกส่วนเพื่อซื้อลิขสิทธิ์กับนวัตกรรมวิธีการผลิตจากแบรนด์อเมริกา ความต้องการเงินรวมเกินวงเงินที่ธนาคารเดียวรองรับได้ เราจึงต้องหาแนวทางสินเชื่อจากมากกว่าหนึ่งแห่ง

สุดท้าย ลูกค้าได้รับทั้งคลีนโลนไม่มีหลักประกันจากธนาคารแห่งหนึ่ง และสินเชื่อที่ใช้ที่ดินของโรงงานค้ำประกันจากอีกแห่ง โดยสินเชื่อสองส่วนได้ห่างกันประมาณหนึ่งเดือน

โจทย์ของโรงงานนี้มีทั้งเงินหมุนและเงินสำหรับสิ่งที่จะต่อยอดการผลิต

สิ่งที่ทำให้เคสนี้น่าสนใจสำหรับดิฉัน คือโรงงานไม่ได้ต้องการเงินไปเพิ่มวัตถุดิบเพียงอย่างเดียว แต่มีแผนลงทุนด้านลิขสิทธิ์และวิธีการผลิตรวมอยู่ด้วย

สองส่วนนี้อยู่ในแผนธุรกิจเดียวกัน แต่เมื่อจะวางแผนเงินทุน เราต้องแยกรายละเอียดออกจากกันให้ได้

เงินซื้อวัตถุดิบมีเส้นทางตั้งแต่จ่ายผู้ขาย รับของ นำเข้าไลน์ผลิต ขายสินค้า และเก็บเงินจากลูกค้า ส่วนเงินด้านลิขสิทธิ์และนวัตกรรมต้องพิจารณาว่ากิจการได้รับสิทธิอะไร เริ่มใช้ได้เมื่อไร และมีค่าใช้จ่ายใดตามมาเพื่อให้ใช้งานได้จริง

หากมองเพียงยอดรวมที่ลูกค้าต้องการ เราจะยังไม่เห็นว่ารายจ่ายไหนต้องพร้อมก่อน หรือเงินส่วนใดอาจต้องรอนานกว่าจะสร้างรายรับกลับมา

เมื่อธนาคารเดียวรองรับไม่พอ เราจึงมองโครงสร้างเงินทุนร่วมกัน

ในเคสโรงงานผลิตที่นอน ความต้องการเงินมากกว่าวงเงินที่ธนาคารเดียวรองรับได้ เราจึงจัดหาสินเชื่อหลายส่วนจากต่างธนาคาร

โครงสร้างที่เกิดขึ้นจริงมีสองส่วน คือ คลีนโลนไม่มีหลักประกัน และ สินเชื่อใช้ที่ดินของโรงงานค้ำประกัน

การมีสองรูปแบบอยู่ในแผนเดียวกันทำให้เห็นว่า แม้กิจการมีที่ดิน ก็ยังอาจมีสินเชื่อส่วนที่ไม่ใช้หลักประกันร่วมอยู่ด้วยได้ ขึ้นอยู่กับคุณสมบัติและเงื่อนไขที่แต่ละธนาคารพิจารณา

อย่างไรก็ตาม ดิฉันไม่อยากให้ผู้อ่านนำผลของเคสนี้ไปตีความว่า การแบ่งขอหลายธนาคารจะทำให้ได้วงเงินตามต้องการเสมอ เพราะแต่ละแห่งยังต้องพิจารณาข้อมูลของกิจการ และภาระจากสินเชื่อทั้งหมดก็กลับมาอยู่ที่ธุรกิจเดียวกัน

สำหรับเคสที่เล่านี้ เราไม่เปิดเผยจำนวนวงเงิน ชื่อธนาคาร หรือลำดับว่าสินเชื่อประเภทใดได้ก่อน รวมถึงไม่ระบุว่าสินเชื่อแต่ละก้อนถูกนำไปจ่ายรายการใดโดยเฉพาะ

หากต้องการเข้าใจเงื่อนไขของส่วนคลีนโลน สามารถอ่าน คู่มือสินเชื่อธุรกิจ SME ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน ประกอบได้ โดยเรื่องผู้ค้ำและข้อกำหนดอื่นต้องตรวจตามผลิตภัณฑ์จริง

สินเชื่อประเภทใดสอดคล้องกับสถานการณ์ของลูกค้ารายนี้

จากโจทย์ของโรงงาน ดิฉันแยกการพิจารณาออกเป็นสองด้าน คือรูปแบบหลักประกัน และวิธีเบิกใช้กับชำระคืนเงิน เพราะเป็นคนละเรื่องที่ต้องนำมาอ่านร่วมกัน

คลีนโลน หรือ Clean Loan เป็นหนึ่งในสินเชื่อที่ลูกค้ารายนี้ได้รับ โดยไม่ใช้หลักประกันสำหรับวงเงินส่วนนั้น ส่วน สินเชื่อใช้ที่ดินโรงงานค้ำประกัน เป็นอีกส่วนที่ได้รับจากต่างธนาคาร ทั้งสองส่วนเป็นข้อเท็จจริงของเคส

สำหรับแผนเพิ่มสต๊อกวัตถุดิบ วงเงินหมุนเวียน เช่น OD เป็นทางเลือกที่ควรศึกษาเมื่อมีรอบซื้อ–ผลิต–ขาย และมีเงินกลับมาลดยอดหนี้ได้ แต่บทความนี้ไม่ได้ระบุว่าโรงงานได้รับ OD ผู้อ่านที่มีโจทย์ลักษณะนี้สามารถศึกษา สินเชื่อ OD สำหรับเงินทุนหมุนเวียน เพิ่มเติมได้

ส่วนค่าใช้จ่ายด้านลิขสิทธิ์และนวัตกรรม เงินกู้แบบมีกำหนดระยะเวลา หรือ Term Loan อาจเป็นทางเลือกให้พิจารณา หากผลิตภัณฑ์รองรับวัตถุประสงค์นั้น และตารางชำระสอดคล้องกับรายรับของกิจการ โดยไม่ได้หมายความว่าธนาคารทุกแห่งจะรับวัตถุประสงค์ดังกล่าว

จุดที่อยากให้แยกให้ชัดคือ Term Loan บอกลักษณะระยะเวลาและการคืนเงิน ส่วนคลีนโลนหรือการใช้ที่ดินค้ำบอกเรื่องหลักประกัน สินเชื่อก้อนหนึ่งจึงอาจเป็นทั้ง Term Loan และคลีนโลนได้ ไม่จำเป็นต้องนับเป็นคนละประเภทเสมอไป

ระยะห่างหนึ่งเดือนทำให้ต้องมอง “เวลาพร้อมใช้เงิน” ด้วย

สินเชื่อสองส่วนของลูกค้ารายนี้ได้ห่างกันประมาณหนึ่งเดือน ข้อมูลนี้เป็นรายละเอียดที่ดิฉันอยากเล่า เพราะเวลาคุยเรื่องเงินทุน เรามักให้ความสนใจกับยอดรวมจนลืมว่าเงินแต่ละส่วนอาจไม่ได้พร้อมในวันเดียวกัน

ระยะห่างดังกล่าวเป็นข้อเท็จจริงเฉพาะเคส ไม่ใช่สูตรการยื่นหลายธนาคาร และไม่ใช่ระยะเวลาที่เรารับรองให้ลูกค้ารายอื่นได้

เมื่อนำมาเป็นบทเรียนในการวางแผน ดิฉันมองว่าควรแยกสถานะของเงินให้ละเอียดกว่าแค่ “กำลังขอ” หรือ “ได้แล้ว” เช่น:

• อยู่ระหว่างเตรียมข้อมูล

• อยู่ระหว่างพิจารณา

• ได้รับอนุมัติแต่ยังมีเงื่อนไขก่อนเบิก

• พร้อมเบิกใช้ตามเงื่อนไข

เงินที่ได้รับอนุมัติแล้วแต่ยังเบิกไม่ได้ อาจยังใช้จ่ายตามกำหนดของคู่ค้าไม่ได้เช่นกัน ดังนั้น ก่อนผูกพันค่าใช้จ่ายก้อนสำคัญ ควรตรวจทั้งสถานะวงเงินและเงื่อนไขที่เหลืออยู่

สำหรับผู้ประกอบการ ประโยชน์ของการมองแผนล่วงหน้าคือยังมีเวลาทบทวนกำหนดจ่ายหรือแบ่งระยะลงทุน หากแหล่งเงินทุนบางส่วนไม่พร้อมตามที่หวัง

วิธีมองแผนเงินทุนหลายส่วน โดยไม่หลงอยู่กับยอดอนุมัติรวม