สินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์ พิจารณาจากStatement 

Statement ที่ดีไม่ได้ดูแค่ยอดเงินเข้า

ผู้ให้สินเชื่อมักใช้ Statement เพื่อประเมิน 2 เรื่องหลัก คือ “รายได้จากธุรกิจจริงหรือไม่” และ “ธุรกิจมีเงินพอชำระคืนหรือไม่”

โดยทั่วไป รายการเดินบัญชีที่ช่วยให้การพิจารณาง่ายขึ้น มักตอบคำถามได้ 5 เรื่อง ได้แก่

1. เงินเข้าถี่และมีรอบที่อธิบายได้หรือไม่

2. เงินเข้ามาจากลูกค้าจริง หรือเป็นเงินโอนวน

3. หลังหักเงินออกแล้ว ยังเหลือเงินสดพอผ่อนหรือไม่

4. เดือนที่รายได้ตก ธุรกิจยังบริหารค่าใช้จ่ายได้หรือเปล่า

5. เงินเข้าก้อนใหญ่สามารถย้อนกลับไปหาเอกสารงาน เช่น PO, Invoice, ใบวางบิล หรือใบกำกับภาษีได้หรือไม่

จุดที่เจ้าของกิจการมักเข้าใจผิดคือ ยอดเงินเข้าบัญชีสูงไม่ได้แปลว่าจะขอสินเชื่อผ่านเสมอไป หากเงินเข้าไม่สม่ำเสมอ อธิบายที่มาไม่ได้ เงินออกเร็วเกินไป หรือไม่มีเงินเหลือสุทธิเพียงพอ ผู้ให้สินเชื่ออาจยังมองว่าความเสี่ยงสูง

Statement แบบไหนช่วยให้ขอสินเชื่อไม่มีหลักทรัพย์ดูน่าเชื่อถือขึ้น

Statement ที่ช่วยให้การขอสินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์ดูน่าเชื่อถือ ไม่จำเป็นต้องเป็นบัญชีที่มียอดเงินเข้าเท่ากันทุกเดือน แต่ควรเป็นบัญชีที่อ่านแล้วเห็น 4 เรื่องชัดเจน คือ รายได้มาจากธุรกิจจริง รายรับมีรอบที่อธิบายได้ เงินออกสัมพันธ์กับต้นทุนกิจการ และหลังหักค่าใช้จ่ายแล้วยังมีเงินเหลือพอรองรับภาระหนี้ใหม่

จากที่พบในหลายเคส เจ้าของกิจการมักมีรายได้จริง แต่ Statement อ่านยาก เพราะเงินเข้าหลายบัญชี รายการโอนส่วนตัวปนกับบัญชีธุรกิจ หรือมีเงินก้อนใหญ่เข้าแล้วออกทันทีโดยไม่มีเอกสารอธิบาย เมื่อผู้พิจารณาอ่านไม่ออกว่าเงินนี้มาจากการขายจริงหรือไม่ ก็อาจต้องขอเอกสารเพิ่ม ทั้งที่ตัวธุรกิจอาจมีศักยภาพดีอยู่แล้ว

ตัวอย่างเช่น ธุรกิจ B2B บางรายมีลูกค้านิติบุคคลจ่ายเงินตามรอบวางบิลทุก 30–60 วัน แต่ไม่ได้ทำตารางจับคู่ระหว่างใบแจ้งหนี้กับเงินเข้าบัญชี พอ Statement แสดงเงินเข้าก้อนใหญ่ไม่กี่ครั้ง ผู้พิจารณาอาจมองว่ารายได้ไม่สม่ำเสมอ ทั้งที่ความจริงเป็นรายได้ตามเครดิตเทอมปกติของธุรกิจ

ในทางกลับกัน ธุรกิจบางรายมีเงินเข้าเกือบทุกวัน แต่เมื่อดูรายละเอียดกลับพบว่าเป็นการโอนวนจากบัญชีเดิม ๆ หรือเป็นเงินส่วนตัวของเจ้าของกิจการที่นำเข้ามาพักในบัญชีบริษัท แบบนี้แม้ยอดเงินเข้าดูสูง ก็ยังไม่ใช่หลักฐานรายได้จากธุรกิจที่แข็งแรงพอ

ธนาคารดู Statement อย่างไร เมื่อไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน

เมื่อไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน ผู้ให้สินเชื่อจะพยายามใช้ Statement เพื่อแทนคำถามสำคัญหลายข้อ เช่น ธุรกิจขายจริงไหม ลูกค้าจ่ายจริงไหม เงินออกไปกับต้นทุนอะไร หนี้เดิมหนักแค่ไหน และถ้ามีค่างวดใหม่เพิ่มเข้ามา ธุรกิจยังเหลือเงินพอหรือไม่

ด้านล่างคือ 5 ตัวชี้วัดที่ควรเช็กก่อนยื่นสินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์

1. เงินเข้าถี่และมีรอบชัดไหม

ผู้ให้สินเชื่อไม่ได้ดูเฉพาะยอดเงินรวมต่อเดือน แต่ดูด้วยว่าเงินเข้าเกิดขึ้นบ่อยแค่ไหน และเข้าด้วยรูปแบบที่คาดการณ์ได้หรือไม่

ธุรกิจหน้าร้านหรือค้าปลีก มักมีเงินเข้าเกือบทุกวันหรือหลายวันต่อสัปดาห์ เช่น เงินโอนจากลูกค้า QR Payment, EDC, Marketplace หรือยอดขายหน้าร้าน ถ้ารายได้เข้าต่อเนื่องและสัมพันธ์กับยอดขายจริง จะช่วยให้บัญชีอ่านง่ายขึ้น

ส่วนธุรกิจ B2B อาจไม่ได้มีเงินเข้าถี่ทุกวัน แต่ควรมีจังหวะที่อธิบายได้ เช่น เงินเข้าตามรอบวางบิล ปลายเดือน หลังส่งมอบงาน หรือหลังครบเครดิตเทอม 30–60 วัน กรณีนี้ไม่จำเป็นต้องทำให้เงินเข้าถี่เหมือนธุรกิจค้าปลีก แต่ต้องมีเอกสารประกอบว่ารอบเงินเข้าเหล่านั้นเกิดจากงานจริง

สิ่งที่ควรทำคือ ทำสรุปสั้น ๆ ว่าแต่ละเดือนมีรายได้จากช่องทางใด เช่น หน้าร้าน, ลูกค้านิติบุคคล, งานโครงการ, แพลตฟอร์มออนไลน์ หรือสัญญารายเดือน เพื่อให้ผู้พิจารณาเห็นจังหวะรายได้โดยไม่ต้องเดาจาก Statement เอง

2. เงินเข้ามาจากลูกค้าจริงหรือเป็นเงินโอนวน

เงินเข้าที่ดีควรมีที่มาชัดเจน เช่น โอนจากลูกค้า, โอนจากบริษัทคู่ค้า, โอนจากแพลตฟอร์ม, เงินรับจาก EDC, เงินจาก Marketplace หรือเงินตามใบวางบิล

รายการที่มักทำให้ถูกถามเพิ่ม ได้แก่ เงินโอนจากบัญชีส่วนตัวของเจ้าของกิจการ เงินเข้าออกจากบัญชีเดิมซ้ำ ๆ เงินก้อนใหญ่ที่ไม่มีเอกสารประกอบ หรือเงินฝากสดที่ไม่สามารถเชื่อมกับยอดขายได้

ไม่ได้แปลว่ารายการเหล่านี้ใช้ไม่ได้ทั้งหมด แต่ควรมีคำอธิบายและเอกสารประกอบ เช่น หากเป็นเงินเจ้าของเติมทุน ควรระบุว่าเป็นเงินทุนหมุนเวียนชั่วคราว ไม่ใช่รายได้จากการขาย หากเป็นเงินจากลูกค้าที่จ่ายผ่านบัญชีส่วนตัว ควรเริ่มปรับให้ลูกค้าโอนเข้าบัญชีธุรกิจให้มากขึ้นก่อนยื่น

ถ้าธุรกิจมีรายได้จากลูกค้านิติบุคคลและออกใบวางบิลชัดเจน ควรทำตารางจับคู่ระหว่าง Invoice, ใบกำกับภาษี, ใบเสร็จ และเงินเข้าบัญชี เพื่อพิสูจน์ว่าเงินเหล่านั้นเป็นรายได้จากธุรกิจจริง

3. หลังหักเงินออกแล้วเหลือพอผ่อนหรือไม่

Statement ที่ดีไม่ใช่แค่มีเงินเข้าเยอะ แต่ต้องแสดงให้เห็นว่า หลังเงินออกไปกับต้นทุนและค่าใช้จ่ายแล้ว ธุรกิจยังเหลือเงินสดสุทธิพอสำหรับภาระหนี้ใหม่

ผู้ให้สินเชื่อมักดูว่าเงินออกหลัก ๆ คืออะไร เช่น ค่าวัตถุดิบ ค่าแรง ค่าเช่า ค่าขนส่ง ค่าโฆษณา ค่าซอฟต์แวร์ ค่า Subcontractor ค่างวดเดิม หรือรายการโอนส่วนตัว หากเงินเข้าเยอะมากแต่เงินออกเกือบหมดทุกเดือน บัญชีอาจยังดูตึงในมุมความสามารถชำระหนี้

เจ้าของกิจการควรทำตารางสรุป “เงินเข้าเฉลี่ยต่อเดือน – ค่าใช้จ่ายหลัก – ภาระหนี้เดิม – เงินเหลือโดยประมาณ” เพื่อให้เห็นภาพว่า หากมีค่างวดใหม่เพิ่มเข้ามา ธุรกิจยังจ่ายไหวหรือไม่

ก่อนตัดสินใจยื่นวงเงินใหม่ สามารถลองประเมินภาระผ่อนเบื้องต้นได้จาก เครื่องคำนวณสินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน เพื่อดูว่าวงเงินที่ต้องการยังสัมพันธ์กับกระแสเงินสดจริงของธุรกิจหรือไม่

4. เดือนรายได้ตก ธุรกิจยังจ่ายไหวไหม

ไม่มีธุรกิจใดที่รายได้เรียบเท่ากันทุกเดือน ผู้ให้สินเชื่อจึงไม่ได้กังวลเพียงว่ารายได้บางเดือนลดลง แต่จะดูว่าธุรกิจอธิบายเดือนที่รายได้ตกได้หรือไม่ และยังบริหารค่าใช้จ่ายได้ดีแค่ไหน

ตัวอย่างเช่น ธุรกิจค้าปลีกอาจมียอดขายลดลงหลังเทศกาล ธุรกิจ B2B อาจเงินเข้าช้าเพราะลูกค้าจ่ายตามเครดิตเทอม ธุรกิจรับงานโครงการอาจมีรายได้สูงเป็นบางเดือนแล้วเงียบลงระหว่างรอเริ่มงานใหม่ สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่ปัญหาเสมอไป หากมีคำอธิบายและเอกสารรองรับ

สิ่งที่ควรเตรียมคือ หมายเหตุเดือนที่รายได้ลดลง เช่น เดือนนั้นปิดปรับปรุงร้าน ลูกค้าเลื่อนรอบจ่ายเงิน งานโครงการจบพอดี หรือเป็นช่วง Low Season พร้อมแนบหลักฐาน เช่น สัญญางานใหม่ ใบวางบิลที่รอรับเงิน หรือ Pipeline งานที่อยู่ระหว่างเจรจา

หากเดือนรายได้ตกแล้วยังมีเงินเหลือพอจ่ายค่าใช้จ่ายประจำและค่างวดเดิมได้ จะช่วยให้ภาพความเสี่ยงดูดีขึ้นกว่าธุรกิจที่รายได้ลดแล้วต้องดึงเงินจากหลายบัญชีมาหมุนตลอดเวลา

5. เงินเข้าก้อนใหญ่ย้อนกลับไปหาเอกสารงานได้ไหม

สำหรับสินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์ เงินเข้าก้อนใหญ่ไม่ใช่ปัญหา ถ้าอธิบายได้ว่าเงินนั้นมาจากงานใด ลูกค้ารายใด และมีเอกสารอะไรประกอบ

ธุรกิจ B2B ธุรกิจรับเหมา ธุรกิจบริการ ธุรกิจผลิต หรือธุรกิจนำเข้า–ส่งออก มักมีเงินเข้าก้อนใหญ่เป็นรอบ ๆ ตามเครดิตเทอมหรือ Milestone ของงาน หากไม่มีเอกสารประกอบ ผู้พิจารณาอาจมองว่ารายได้ผันผวน แต่ถ้ามี PO, สัญญา, ใบวางบิล, Invoice, ใบกำกับภาษี หรือใบตรวจรับงานมาเชื่อมกับรายการเงินเข้า ภาพจะชัดขึ้นมาก

กรณีที่ธุรกิจขายเชื่อให้ลูกค้านิติบุคคล ส่งมอบงานแล้ว วางบิลแล้ว แต่ยังต้องรอรับเงินตามเครดิตเทอม อาจพิจารณา สินเชื่อแฟคตอริ่ง เป็นทางเลือกเสริม เพราะวงเงินประเภทนี้อ้างอิงลูกหนี้การค้าและรอบรับเงินจริงของกิจการ

เงินเข้า Statement สูง แต่ทำไมธนาคารไม่นับทุกยอดโอนเข้าเป็นรายได้?

จากประสบการณ์ของดิฉันในการให้คำปรึกษาด้านสินเชื่อ พบผู้ขอสินเชื่อบางรายสร้างยอดเงินเข้าบัญชีให้ดูสูงกว่ารายได้จริง และนำเสนอว่าเป็นยอดขายของกิจการ ทั้งที่ปรึกษาและธนาคารจึงต้องตรวจสอบก่อนนำยอดเหล่านั้นมาใช้ประเมิน ในเคสที่ทีมพบ บางรายการถูกตัดออกจากฐานรายได้ แม้จะมีเงินโอนเข้าปรากฏใน Statement จริงก็ตาม

รายการเงินเข้าแล้วออกแทบจะทันทีเป็นข้อสังเกตหนึ่งที่พบ แต่ต้องดูร่วมกับที่มาของเงิน ลักษณะธุรกิจ และหลักฐานการซื้อขาย การจ่ายเงินออกเร็วเพียงอย่างเดียวจึงยังสรุปไม่ได้ว่าเป็นการสร้างยอด ประเด็นคือ เมื่อพิจารณาข้อมูลทั้งหมดแล้ว สามารถยืนยันได้เพียงใดว่าเงินนั้นเป็นรายรับจากธุรกิจจริง

ในเคสที่ทีมดูแล ยอดที่มีเพียงบิลเงินสดและมีหลักฐานให้ตรวจสอบต่อได้จำกัด มักได้รับความเชื่อมั่นน้อยกว่ายอดที่เชื่อมโยงกับใบกำกับภาษี สัญญาซื้อขายระหว่างธุรกิจ และหลักฐานรับชำระได้ครบ อย่างไรก็ตาม กิจการที่ได้รับยกเว้น VAT หรือไม่มีหน้าที่จดทะเบียน VAT ก็มีรายได้จริงได้เช่นกัน ข้อจำกัดจึงอยู่ที่ความเพียงพอของหลักฐานในแต่ละกรณี ขณะที่การมีใบกำกับภาษีหรือสัญญาเพียงอย่างเดียวก็ไม่ได้รับรองว่าทุกรายการจะได้รับการยอมรับโดยอัตโนมัติ

ตัวอย่างสมมติ: Statement มีเงินเข้ารวมเดือนละ 1,000,000 บาท แต่ผู้พิจารณาไม่นำรายการรวม 300,000 บาทมานับเป็นรายได้ ยอดจากรายการที่เหลือจึงอยู่ที่ 700,000 บาท ก่อนประเมินค่าใช้จ่ายและภาระหนี้ต่อ นี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่วงเงินซึ่งกิจการคาดจากยอดเงินเข้ารวม อาจต่างจากวงเงินที่ธนาคารพิจารณา โดยการยอมรับรายได้ขึ้นอยู่กับข้อมูลของกิจการและเกณฑ์ของผู้ให้สินเชื่อแต่ละแห่ง

เมื่อแยกที่มาของเงินเข้าแต่ละประเภทแล้ว ควรตรวจว่ามีหลักฐานรองรับรายการสำคัญครบหรือไม่ โดยดู เอกสารขอสินเชื่อ SME ที่ช่วยเชื่อมยอดขายกับเงินเข้าบัญชี เพื่อเลือกเตรียม Invoice สัญญา หลักฐานส่งมอบ และเอกสารรับเงินให้ตรงกับลักษณะธุรกิจ

ตัวอย่าง Statement 3 แบบ ก่อนยื่นสินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์

เพื่อให้เห็นภาพง่ายขึ้น ลองแบ่ง Statement ออกเป็น 3 กลุ่มก่อนยื่นจริง

แบบที่ 1: Statement อ่านง่าย

Statement แบบนี้มักมีเงินเข้าจากลูกค้าหลายราย หรือเข้าตามรอบวางบิลชัดเจน เงินออกสัมพันธ์กับต้นทุนกิจการ และเงินเหลือสุทธิเป็นบวกต่อเนื่อง

ตัวอย่างเช่น ร้านค้าที่มีรายรับจาก QR และ EDC เข้าทุกวัน แล้วมีค่าใช้จ่ายออกเป็นรอบ เช่น ค่าวัตถุดิบ ค่าเช่า ค่าแรง หรือธุรกิจ B2B ที่มีเงินเข้าจากลูกค้าตาม Invoice ทุก 30 วัน พร้อมเอกสารวางบิลและใบกำกับภาษีครบถ้วน

Statement แบบนี้ช่วยให้ผู้พิจารณาเข้าใจธุรกิจได้เร็ว เพราะเห็นทั้งยอดขาย ต้นทุน และรอบเงินสดในบัญชีเดียวกัน

แบบที่ 2: Statement ต้องมีคำอธิบายเพิ่ม

Statement แบบนี้ไม่ได้แปลว่าไม่ดี แต่ต้องมีคำอธิบายประกอบ เช่น มีเงินเข้าก้อนใหญ่ไม่กี่ครั้ง รายได้บางเดือนสูงมาก บางเดือนตกแรง หรือมีค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่เป็นช่วง ๆ

ตัวอย่างเช่น ธุรกิจรับงานโครงการที่ได้เงินตาม Milestone ธุรกิจบริการที่รับเงินจากลูกค้านิติบุคคลเป็นรายไตรมาส หรือธุรกิจที่ต้องจ่ายค่าวัตถุดิบก้อนใหญ่ก่อนเริ่มผลิต

กรณีนี้ควรแนบตารางสรุปว่าเงินก้อนนั้นมาจากงานใด ใครเป็นลูกค้า ส่งมอบงานเมื่อไร วางบิลเมื่อไร และเงินเข้าบัญชีวันไหน หากทำตารางเชื่อมเอกสารกับ Statement ได้ดี บัญชีที่ดูเหมือนผันผวนอาจกลายเป็นบัญชีที่อธิบายได้ชัดเจน

แบบที่ 3: Statement เสี่ยงต่อการถูกถามเพิ่ม

Statement ที่เสี่ยงคือบัญชีที่มีเงินเข้า–ออกวนในวันเดียวกันบ่อย เงินเข้าจากบัญชีเดิม ๆ ไม่กี่บัญชีแล้วออกเกือบหมดทันที หรือบัญชีธุรกิจปนกับค่าใช้จ่ายส่วนตัวมากเกินไป

ตัวอย่างเช่น เงินเข้าจากเจ้าของกิจการทุกสิ้นเดือนแล้วถูกโอนออกทันที เงินสดฝากเข้าก้อนใหญ่แต่ไม่มีหลักฐานยอดขาย หรือมีรายการโอนส่วนตัวปะปนกับค่าใช้จ่ายบริษัทจำนวนมาก แบบนี้อาจทำให้ผู้พิจารณาแยกไม่ออกว่าเงินนั้นเป็นรายได้จากธุรกิจจริงหรือเป็นรายการหมุนเงินชั่วคราว

หาก Statement เป็นลักษณะนี้ ควรเริ่มปรับก่อนยื่น เช่น แยกบัญชีธุรกิจออกจากบัญชีส่วนตัว ใช้บัญชีหลักรับเงินจากลูกค้าให้มากขึ้น ทำหมายเหตุรายการโอนสำคัญ และเตรียมเอกสารประกอบเงินเข้าก้อนใหญ่ให้ครบ

สัญญาณใน Statement ที่อาจทำให้ขอสินเชื่อยากขึ้น

ก่อนยื่นสินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์ ควรตรวจว่า Statement มีสัญญาณเหล่านี้หรือไม่

หนึ่ง เงินเข้าไม่สัมพันธ์กับยอดขายที่แจ้งไว้ เช่น บอกว่ายอดขายเดือนละ 1 ล้านบาท แต่ Statement มีเงินเข้าจริงเพียงบางส่วนและไม่มีเอกสารอธิบายส่วนที่เหลือ

สอง มีเงินโอนวนเข้าออกบัญชีเดิม ๆ บ่อยครั้ง โดยไม่มีเหตุผลทางธุรกิจชัดเจน

สาม เงินเข้าก้อนใหญ่แล้วออกทันทีในวันเดียวกันหรือวันถัดไป จนไม่เห็นเงินเหลือสุทธิ

สี่ รายรับเข้าบัญชีส่วนตัวมากกว่าบัญชีธุรกิจ ทำให้ยากต่อการแยกว่าเป็นรายได้กิจการหรือรายได้ส่วนตัว

ห้า มีรายการใช้จ่ายส่วนตัวปนกับบัญชีธุรกิจจำนวนมาก เช่น ค่าใช้จ่ายครอบครัว ค่าใช้จ่ายส่วนตัว หรือโอนออกไปบัญชีที่ไม่เกี่ยวกับกิจการเป็นประจำ

หก มีภาระหนี้เดิมออกจากบัญชีหลายรายการ แต่ไม่มีตารางสรุปว่าเป็นหนี้อะไร ค่างวดเท่าไร และเหลือระยะเวลาผ่อนอีกกี่เดือน

เจ็ด มีประวัติชำระล่าช้าหรือภาระหนี้ส่วนตัวของกรรมการที่กระทบความสามารถชำระหนี้ของธุรกิจ แต่ไม่ได้เตรียมคำอธิบายไว้

หากเจ้าของกิจการหรือกรรมการเคยมีประวัติชำระล่าช้า ค้างชำระ หรือปรับโครงสร้างหนี้ ควรอ่านแนวทางเตรียมเอกสารเพิ่มเติมที่ สินเชื่อไม่มีหลักทรัพย์กรณีติดเครดิตบูโร เพื่อดูว่าควรจัดทรงเอกสารและคำอธิบายอย่างไร

หากเคยยื่นแล้วไม่ได้รับอนุมัติ ควรตรวจปัจจัยอื่นร่วมกับรายการเดินบัญชีด้วย อ่าน สาเหตุที่สินเชื่อ SME ไม่ผ่านและวิธีตรวจคำขอเดิมก่อนยื่นใหม่ เพื่อแยกว่าปัญหาอยู่ที่หลักฐานรายได้ ภาระหนี้ วงเงิน หรือประเภทสินเชื่อ

ธุรกิจค้าปลีกกับธุรกิจ B2B ธนาคารอ่าน Statement ต่างกันอย่างไร

ธุรกิจแต่ละประเภทมีรูปแบบเงินเข้าไม่เหมือนกัน การอ่าน Statement จึงไม่ควรใช้เกณฑ์เดียวกันทั้งหมด

ธุรกิจค้าปลีก

ธุรกิจค้าปลีก ร้านอาหาร คาเฟ่ ร้านค้าออนไลน์ หรือกิจการที่ขายให้ลูกค้ารายย่อย มักมีเงินเข้าถี่กว่า เช่น เงินสด เงินโอน QR, EDC, Marketplace หรือแพลตฟอร์มเดลิเวอรี

สิ่งที่ควรดูคือ เงินเข้าเกิดสม่ำเสมอหรือไม่ ยอดขายช่วงวันธรรมดาและวันหยุดต่างกันอย่างไร มีรายงานจากระบบ POS หรือแพลตฟอร์มประกอบหรือไม่ และเงินออกไปกับต้นทุนสินค้า ค่าแรง ค่าเช่า และค่าส่งมากน้อยแค่ไหน

หากธุรกิจมีรายได้หลายช่องทาง ควรทำสรุปแยกช่องทาง เช่น หน้าร้าน, ออนไลน์, Marketplace, Delivery หรือ B2B เพื่อให้ผู้พิจารณาไม่ต้องตีความจากรายการเดินบัญชีเอง

ธุรกิจ B2B

ธุรกิจ B2B เช่น รับเหมา บริการองค์กร ผลิตสินค้าให้บริษัท ตัวแทนจำหน่าย หรือธุรกิจที่ขายเชื่อให้ลูกค้านิติบุคคล มักมีเงินเข้าไม่ถี่เท่าค้าปลีก แต่เงินเข้าต่อครั้งอาจมีมูลค่าสูงกว่า

สิ่งที่ควรเตรียมคือเอกสารที่เชื่อมกับเงินเข้า เช่น สัญญา PO, Invoice, ใบกำกับภาษี, ใบวางบิล, ใบตรวจรับงาน และ Aging ลูกหนี้ เพื่อแสดงว่าเงินเข้าที่เกิดขึ้นเป็นรายได้จากการขายจริง ไม่ใช่เงินหมุนชั่วคราว

สำหรับธุรกิจบริการที่รับเงินตามสัญญารายเดือน รอบวางบิล หรือ Milestone ของงาน สามารถดูตัวอย่างการเชื่อม Statement สัญญาจ้าง ใบวางบิล และ Cash Gap ได้จากแนวทางเตรียม Statement สำหรับธุรกิจบริการ

สำหรับธุรกิจที่มีรายจ่ายมาก่อนรายรับ เช่น ต้องซื้อวัตถุดิบ จ่ายค่าแรง หรือจ่าย Subcontractor ก่อนลูกค้าชำระเงิน วงเงินหมุนเวียนอย่าง สินเชื่อ OD ไม่มีหลักประกัน อาจเหมาะกว่าเงินก้อนระยะยาว หากธุรกิจมีแผนโปะคืนตามรอบเงินเข้าอย่างชัดเจน

เช็กลิสต์เตรียม Statement ก่อนยื่นสินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์

ก่อนยื่นสินเชื่อ ควรจัด Statement และเอกสารประกอบให้พร้อมอย่างน้อย 10 ข้อนี้

1. รวบรวม Statement ย้อนหลัง 6–12 เดือนของบัญชีธุรกิจหลัก

2. หากมีหลายบัญชี ให้ทำสรุปว่าแต่ละบัญชีใช้รับเงินจากช่องทางใด

3. ใช้บัญชีธุรกิจเป็นบัญชีรับเงินหลักให้มากที่สุด ก่อนยื่นจริง

4. แยกบัญชีส่วนตัวกับบัญชีธุรกิจให้ชัด เพื่อลดรายการปะปน

5. ทำสรุปรายได้รายเดือน แยกตามช่องทาง เช่น หน้าร้าน, B2B, ออนไลน์, แพลตฟอร์ม หรือสัญญารายเดือน

6. ทำตารางจับคู่เงินเข้าก้อนใหญ่กับ PO, Invoice, ใบวางบิล, ใบกำกับภาษี หรือใบตรวจรับงาน

7. ทำหมายเหตุเดือนที่รายได้ลดลงผิดปกติ พร้อมคำอธิบายและหลักฐานประกอบ

8. สรุปรายการหนี้เดิม ค่างวดต่อเดือน และวันครบกำหนดชำระ

9. แยกรายการเงินโอนจากเจ้าของกิจการ เงินเติมทุน หรือเงินโอนส่วนตัว ออกจากรายได้จากลูกค้า

10. ลองคำนวณภาระผ่อนใหม่เทียบกับเงินเหลือสุทธิ เพื่อดูว่าธุรกิจยังชำระไหวหรือไม่

วิธีจัดเอกสารที่ช่วยได้มากคือ ทำไฟล์สรุปหน้าแรก 1 หน้า โดยระบุรายได้เฉลี่ยต่อเดือน เงินออกหลัก ภาระหนี้เดิม เงินเหลือสุทธิ รายการเงินเข้าก้อนใหญ่ และเอกสารอ้างอิงที่แนบไว้ วิธีนี้ช่วยให้ผู้พิจารณาเข้าใจภาพรวมเร็วขึ้น และลดโอกาสถูกถามเอกสารซ้ำ

เมื่อรวบรวม Statement และหลักฐานประกอบครบแล้ว สามารถดู วิธีจัด Data Room และสรุปข้อมูลธุรกิจก่อนส่งพิจารณา เพื่อจัดหมวดไฟล์และเชื่อมรายได้ ภาระหนี้ แผนใช้เงิน และแหล่งชำระคืนให้ตรวจสอบได้สะดวก

FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Statement ขอสินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์

Statement กี่เดือนถึงจะขอสินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์ได้?

โดยทั่วไปควรเตรียม Statement 6–12 เดือน เพื่อให้เห็นทั้งเดือนรายได้ปกติ เดือนรายได้ดี เดือนรายได้ตก และรอบเงินสดของธุรกิจ หากธุรกิจมีฤดูกาลชัด หรือเป็นงานโครงการที่รับเงินเป็นงวด การมีข้อมูล 12 เดือนจะช่วยอธิบายภาพธุรกิจได้ดีกว่า

ถ้าเงินเข้าหลายบัญชี ควรทำอย่างไร?

ควรทำสรุปรวมแยกบัญชีว่าแต่ละบัญชีใช้รับเงินจากช่องทางใด เช่น บัญชีหนึ่งรับเงินจากหน้าร้าน อีกบัญชีรับเงินจาก Marketplace อีกบัญชีรับเงินจากลูกค้านิติบุคคล และควรเริ่มรวมเงินธุรกิจเข้าบัญชีหลักให้มากขึ้นก่อนยื่นจริง

Statement เงินเข้าเยอะ แต่เงินออกเยอะมาก มีผลไหม?

มีผล เพราะผู้ให้สินเชื่อไม่ได้ดูแค่ยอดเงินเข้า แต่ดูเงินเหลือสุทธิหลังหักต้นทุนและค่าใช้จ่ายด้วย หากเงินออกส่วนใหญ่เป็นต้นทุนกิจการ ควรทำสรุปต้นทุนประกอบ แต่ถ้าเงินออกจำนวนมากเป็นค่าใช้จ่ายส่วนตัวหรือรายการที่อธิบายไม่ได้ อาจทำให้ภาพความสามารถชำระหนี้ดูอ่อนลง

รายการโอนจากเจ้าของเข้าบริษัท นับเป็นรายได้ไหม?

โดยทั่วไปไม่ควรนับเป็นรายได้จากธุรกิจ เพราะเงินจากเจ้าของอาจเป็นเงินเติมทุน เงินยืมกรรมการ หรือเงินหมุนชั่วคราว ไม่ใช่รายรับจากลูกค้า หากมีรายการลักษณะนี้ ควรแยกออกจากรายได้จากการขาย และระบุให้ชัดว่าเป็นเงินประเภทใด

เงินเข้าเป็นก้อนใหญ่ไม่กี่ครั้ง ถือว่าเสี่ยงไหม?

ไม่เสมอไป หากเป็นธุรกิจ B2B งานโครงการ หรืองานที่รับเงินตาม Milestone เงินเข้าก้อนใหญ่เป็นเรื่องปกติได้ แต่ต้องมีเอกสารเชื่อมกับรายการเงินเข้า เช่น สัญญา PO, Invoice, ใบวางบิล หรือใบตรวจรับงาน หากไม่มีเอกสารประกอบ ผู้พิจารณาอาจมองว่ารายได้ไม่สม่ำเสมอหรืออธิบายที่มาไม่ได้

รายรับเข้าบัญชีส่วนตัวมากกว่าบัญชีบริษัท แก้ไขอย่างไร?

ควรเริ่มปรับให้ลูกค้าโอนเข้าบัญชีธุรกิจโดยตรง และทำสรุปย้อนหลังว่าเงินที่เข้าบัญชีส่วนตัวมาจากลูกค้ารายใด งานใด หรือช่องทางใด หากจำเป็นต้องใช้บัญชีส่วนตัวในบางช่วง ควรมีเอกสารประกอบให้ชัด แต่ในระยะยาวควรแยกรายรับธุรกิจออกจากรายรับส่วนตัวให้มากที่สุด

สรุป: Statement คือเรื่องเล่าทางการเงินของธุรกิจ

สำหรับสินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์ Statement ไม่ใช่แค่ไฟล์รายการเดินบัญชีที่ใช้แนบประกอบการยื่นสินเชื่อ แต่เป็น “เรื่องเล่าทางการเงินของธุรกิจ” ที่แสดงให้เห็นว่า รายได้เกิดจากไหน เงินเข้าเป็นรอบอย่างไร เงินออกไปกับต้นทุนอะไร และธุรกิจเหลือเงินพอชำระหนี้ใหม่หรือไม่

ธุรกิจที่มีรายได้จริง แต่ปล่อยให้ Statement อ่านยาก อาจทำให้ผู้พิจารณาต้องขอเอกสารเพิ่มหลายรอบ ในขณะที่ธุรกิจที่จัด Statement เป็นระบบ มีตารางสรุปเงินเข้า–เงินออก มีเอกสารเชื่อมกับรายการสำคัญ และอธิบายเดือนผิดปกติได้ชัด มักทำให้การพิจารณาเป็นระบบขึ้น

หากยังไม่แน่ใจว่า Statement ของกิจการคุณพร้อมสำหรับการยื่นสินเชื่อหรือยัง ควรเริ่มจากการรวบรวมบัญชีหลักย้อนหลัง 6–12 เดือน ทำสรุปรายได้ แยกค่าใช้จ่ายหลัก ตรวจภาระหนี้เดิม และเช็กวงเงินที่ต้องการเทียบกับเงินเหลือสุทธิ ก่อนตัดสินใจยื่นจริง

หากต้องการให้ช่วยประเมินภาพรวมก่อนยื่น สามารถอ่านแนวทางได้ที่ ปรึกษาสินเชื่อก่อนยื่นกู้ เพื่อดูว่าควรจัด Statement, เอกสารธุรกิจ, ภาระหนี้ และประเภทวงเงินอย่างไรให้เหมาะกับกระแสเงินสดของกิจการ

อ่านต่อ 

• สินเชื่อธุรกิจ SME ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน: คู่มือภาพรวม 

• เอกสารที่ใช้ยื่นสินเชื่อธุรกิจ SME: เช็กลิสต์และวิธีจัดไฟล์ 

• สินเชื่อ OD สำหรับธุรกิจที่ต้องการวงเงินหมุนเวียน

คำเตือนและข้อควรทราบ (Responsible Lending)
เนื้อหานี้เป็นข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะราย ควรกู้เท่าที่จำเป็นและชำระคืนไหว เงื่อนไข/วงเงิน/อัตราดอกเบี้ย/ผลการอนุมัติขึ้นกับข้อมูลของกิจการและหลักเกณฑ์ของแต่ละสถาบันการเงิน