สินเชื่อเพื่อธุรกิจขนาดเล็ก สินเชื่อ SME 

หลายคนเริ่มหาข้อมูล สินเชื่อเพื่อธุรกิจ ด้วยคำถามสั้น ๆ เช่น “ขอ เงินกู้ด่วน ได้ไหม” หรือ “ธนาคารไหนให้วงเงินสูงสุด” แต่พอเจอรายละเอียดจริง กลับสับสน เพราะคำว่า สินเชื่อเพื่อธุรกิจขนาดเล็ก กับ สินเชื่อธุรกิจ SME มักถูกใช้ปนกัน ทั้งที่ “กลุ่มเป้าหมาย–วงเงิน–เอกสาร–วิธีพิจารณา” ต่างกันพอสมควร และถ้าเป็น สินเชื่อธุรกิจ ไม่มีหลักทรัพย์ (หรือ สินเชื่อธุรกิจsmeไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน) ก็ยิ่งต้องมอง “ความสามารถทำเงินและความสม่ำเสมอของกระแสเงินสด” เป็นตัวหลัก

ในภาพรวม ไทยมีผู้ประกอบการ SME จำนวนมาก และคิดเป็นสัดส่วนเกือบทั้งหมดของกิจการในประเทศ ทำให้การเข้าใจโครงสร้างสินเชื่อเป็นเรื่องจำเป็นสำหรับการเติบโตของธุรกิจ

สินเชื่อ SME คืออะไร: นิยามคร่าว ๆ ของกิจการที่เข้าข่าย SME

คำถามที่เจอบ่อยคือ “สินเชื่อ sme คือ” อะไร และธุรกิจแบบไหนนับเป็น SME

ตามเกณฑ์นิยาม SME (กฎกระทรวง) โดยสรุปจะดู “จำนวนการจ้างงาน” และ/หรือ “รายได้ต่อปี” แยกตามประเภทกิจการหลัก ๆ ดังนี้

วิสาหกิจขนาดย่อม (Small)

• ภาคการผลิต: จ้างงานไม่เกิน 50 คน หรือ รายได้ต่อปีไม่เกิน 100 ล้านบาท

• ภาคบริการ/ค้าส่ง/ค้าปลีก: จ้างงานไม่เกิน 30 คน หรือ รายได้ต่อปีไม่เกิน 50 ล้านบาท

วิสาหกิจขนาดกลาง (Medium)

• ภาคการผลิต: จ้างงาน 51–200 คน หรือ รายได้ต่อปี มากกว่า 100 แต่ไม่เกิน 500 ล้านบาท

• ภาคบริการ/ค้าส่ง/ค้าปลีก: จ้างงาน 31–100 คน หรือ รายได้ต่อปี มากกว่า 50 แต่ไม่เกิน 300 ล้านบาท

หมายเหตุ: ในทางปฏิบัติ ธนาคารยังดูปัจจัยประกอบอื่นร่วมด้วย เช่น ประเภทธุรกิจ อายุธุรกิจ งบการเงิน/ภาษี ประวัติเครดิต และภาระหนี้รวม

ความแตกต่างหลักระหว่างสินเชื่อทั้งสองประเภท

1) กลุ่มเป้าหมายและวัตถุประสงค์

• สินเชื่อเพื่อธุรกิจขนาดเล็ก
  เหมาะกับกิจการรายย่อย/ร้านค้า/บริการขนาดเล็ก ที่ต้องการทุนหมุนเวียนไม่มาก เช่น เติมสต็อก ซื้ออุปกรณ์เล็กน้อย เสริมสภาพคล่องรายเดือน (มักเริ่มต้นจากการดู “ยอดเงินเข้า” และพฤติกรรมรับชำระเงิน)

• สินเชื่อธุรกิจ SME
  เหมาะกับธุรกิจที่เริ่มมีระบบมากขึ้น ต้องการทุนเพื่อ “โตต่อ” เช่น ขยายสาขา ลงทุนเครื่องมือ จ้างทีม เพิ่มกำลังการผลิต หรือเสริมวงเงินหมุนเวียนให้พอกับรอบรับ–จ่าย

2) วงเงินและระยะเวลาผ่อน

• ธุรกิจขนาดเล็ก วงเงินมักอยู่ระดับหลักแสน–ไม่กี่ล้าน(แล้วแต่ผลิตภัณฑ์) และบางแบบออกแบบให้ “รู้ผลเร็ว” แต่ก็มีค่าธรรมเนียมหรือดอกเบี้ยตามความเสี่ยง

• SME วงเงินมีโอกาสสูงกว่า และโครงสร้างยืดหยุ่นกว่า (เช่น Term Loan/วงเงินหมุนเวียน) แต่ต้องมีข้อมูลการเงินรองรับมากขึ้น

3) เอกสารและมาตรวัดที่ธนาคารใช้ “เชื่อ”

ไม่ว่าคุณจะกู้แบบไหน ธนาคารต้องมั่นใจว่ากิจการ “จ่ายคืนได้”

• ฝั่ง ธุรกิจขนาดเล็ก มักเน้น Statement/ข้อมูลรับชำระเงิน/รายได้สม่ำเสมอ

• ฝั่ง SME จะเริ่มพูดถึงงบการเงิน ภาษี สัญญาซื้อขาย/ใบแจ้งหนี้ วงจรเงินสด และตัวชี้วัดความสามารถชำระหนี้ (เช่น DSCR) มากขึ้น

แล้ว “สินเชื่อธุรกิจ ไม่มีหลักทรัพย์” คืออะไร (ทำไมหลายธุรกิจมองหาเป็นแหล่งเงินทุน)

คำว่า แหล่งเงินทุนไม่มีหลักทรัพย์ หรือ สินเชื่อธุรกิจsmeไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน หมายถึงการกู้ที่ “ไม่ต้องเอาที่ดิน/บ้าน/ทรัพย์สินมาจำนองค้ำ” เป็นหลัก

สิ่งที่ธนาคารจะใช้แทนหลักทรัพย์ มักเป็น “คุณภาพการเงิน” เช่น

• รายได้สม่ำเสมอและตรวจสอบได้ (Statement/ระบบรับชำระเงิน)

• ภาษีและเอกสารรายได้ไปทางเดียวกัน

• ภาระหนี้รวมไม่สูงเกินไปเมื่อเทียบกับกำไร/กระแสเงินสด

• ประวัติเครดิตดี และมีวินัยชำระหนี้

อีกประเด็นที่พบได้บ่อยคือ การใช้ บสย. (ค้ำประกัน) เพื่อช่วยลดความเสี่ยงให้ธนาคาร “กล้าปล่อย” ในกรณีที่กิจการยังไม่มีหลักทรัพย์ แต่มีศักยภาพทำเงินและมีเอกสารพร้อม (แนวคิดนี้ทำให้สินเชื่อแบบไม่มีหลักทรัพย์ทำงานได้จริงในหลายเคส)

ตัวอย่างสินเชื่อ “ธุรกิจขนาดเล็ก” และ “สินเชื่อธุรกิจ SME” จากธนาคาร

ตัวอย่างด้านล่างเป็น “ภาพรวมเพื่อใช้เทียบแนวทาง” รายละเอียดจริงให้ยึดตามเงื่อนไขธนาคาร และอาจมีการเปลี่ยนแปลงตามช่วงเวลา

ถ้าคุณตั้งใจหา “เงินกู้ sme แบบไม่ใช้ทรัพย์ค้ำ” ให้ดูเพิ่มอีกชั้นว่า

(1) ต้องมีเงื่อนไขการเดินบัญชี/รับชำระเงินแบบไหน และ (2) มีค่าธรรมเนียมแฝงอะไรบ้าง (เช่น ค่าธรรมเนียมจัดสินเชื่อ ค่าปิดก่อนกำหนด ค่าค้ำประกันกรณีใช้ บสย.)