กู้สินเชื่อธุรกิจ SME ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน ปี 2569 ควรมีงบการเงินแบบใด

เขียนโดย : สุฑามาศ พูลสวัสดิ์ ตรวจทานโดย: วิรัช หลักคำ

นโยบายบรรณาธิการและการอัปเดตเนื้อหา

อัปเดตล่าสุด : 26 กรกฎาคม  2569

การกู้สินเชื่อธุรกิจ SME ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกันสำหรับนิติบุคคล ไม่ได้พิจารณาเพียงว่ายอดขายสูงหรือมีเงินเข้าบัญชีจำนวนมาก แต่ผู้ให้สินเชื่อจะอ่านงบการเงินย้อนหลังเพื่อประเมินว่า บริษัทมีกำไรต่อเนื่องหรือไม่ ฐานทุนยังเป็นบวกเพียงใด หนี้สินอยู่ในระดับที่รับได้หรือไม่ และกำไรในบัญชีสามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดสำหรับชำระหนี้ได้จริงหรือไม่

จากเกณฑ์คัดกรองคลีนโลนที่ดิฉันทำอยู่ในปี 2569 จุดเริ่มต้นสำคัญมีสองข้อ ได้แก่

1. งบการเงินที่ปิดรอบบัญชีแล้วมีกำไรสุทธิเป็นบวกติดต่อกัน 3 ปี

2. ส่วนของผู้ถือหุ้นรวมไม่ติดลบ

หนึ่งในสถาบันการเงินที่พบว่าใช้แนวทางดังกล่าวกับผลิตภัณฑ์ที่นำมาคัดกรองในปัจจุบันคือธนาคารไทยเครดิต อย่างไรก็ตาม เงื่อนไขจริงอาจแตกต่างกันตามชื่อผลิตภัณฑ์ วงเงิน ประเภทธุรกิจ อายุบริษัท และนโยบายเครดิตในวันที่ยื่น ผู้ประกอบการจึงควรตรวจสอบกับเจ้าหน้าที่อีกครั้ง ไม่ควรถือว่าสองข้อนี้เป็นการรับประกันผลอนุมัติ

ผู้ที่ต้องการศึกษาภาพรวมของสินเชื่อก่อน สามารถอ่าน คู่มือสินเชื่อธุรกิจ SME ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน ส่วนบทความนี้จะเจาะเฉพาะวิธีอ่านงบการเงินและจุดที่ควรตรวจสอบก่อนยื่นคำขอ

งบแบบไหนมีโอกาสผ่านการคัดกรองเบื้องต้น

สำหรับบริษัทที่ต้องการกู้สินเชื่อ SME โดยไม่ใช้อสังหาริมทรัพย์ค้ำประกัน งบที่อยู่ในกลุ่มน่าพิจารณาควรมีลักษณะดังนี้

• กำไรสุทธิหลังภาษีเป็นบวกติดต่อกัน 3 รอบบัญชี

• กำไรเกิดจากการดำเนินงานตามปกติ ไม่ได้มาจากรายการพิเศษเป็นหลัก

• ส่วนของผู้ถือหุ้นรวมในงบปีล่าสุดเป็นบวก

• ส่วนทุนไม่ลดลงอย่างรวดเร็วเมื่อเทียบกับสองปีก่อน

• หนี้สินไม่เพิ่มเร็วกว่ารายได้และกำไร

• ลูกหนี้การค้าและสินค้าคงคลังมีคุณภาพและหมุนเวียนได้จริง

• งบปีปัจจุบันหรืองบทดลองล่าสุดไม่ได้เปลี่ยนเป็นขาดทุนรุนแรง

• ยอดขายในงบ ภ.พ.30 เอกสารซื้อขาย และ Statement สอดคล้องกัน

• กระแสเงินสดที่เหลือรองรับหนี้เดิมและค่างวดใหม่ได้

• รายงานผู้สอบบัญชีไม่มีประเด็นสำคัญที่ยังอธิบายไม่ได้

การผ่านรายการดังกล่าวหมายถึง “มีความพร้อมเข้าสู่ขั้นวิเคราะห์” ไม่ได้หมายความว่าธนาคารจะต้องอนุมัติ เพราะยังมีเรื่องเครดิตบูโร ประวัติชำระหนี้ ประเภทธุรกิจ วัตถุประสงค์การใช้เงิน และนโยบายของผู้ให้สินเชื่อประกอบด้วย

คลีนโลนคืออะไร และเหตุใดงบการเงินจึงสำคัญ

คลีนโลนในบริบทสินเชื่อธุรกิจ หมายถึงวงเงินที่ไม่ใช้อสังหาริมทรัพย์เป็นหลักประกันหลัก เช่น ไม่ต้องนำบ้าน ที่ดิน อาคาร หรือโรงงานมาจดจำนอง แต่ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีผู้ค้ำประกันทุกกรณี

ธนาคารอาจกำหนดให้กรรมการ ผู้ถือหุ้นหลัก หรือนิติบุคคลที่เกี่ยวข้องค้ำประกันเพิ่มเติม ผู้ประกอบการจึงควรแยกคำว่า “ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน” ออกจากคำว่า “ไม่มีผู้ค้ำประกัน” หากต้องการศึกษาความรับผิดของกรรมการเพิ่มเติม สามารถอ่าน สินเชื่อ SME ไม่ใช้หลักประกัน ใช้เพียงกรรมการค้ำ

เมื่อไม่มีทรัพย์สินมารองรับวงเงิน ผู้ให้สินเชื่อจึงให้น้ำหนักกับข้อมูลทางการเงินมากขึ้น โดยต้องการคำตอบอย่างน้อยสามเรื่อง ได้แก่

1. บริษัทสร้างกำไรจากธุรกิจหลักได้ต่อเนื่องหรือไม่

2. บริษัทมีฐานทุนของตนเองรองรับความเสียหายเพียงใด

3. กำไรดังกล่าวเปลี่ยนเป็นเงินสดและนำมาชำระหนี้ได้จริงหรือไม่

นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมบริษัทที่ต้องการกู้ SME แบบคลีนโลนจึงมักถูกขอทั้งงบการเงินย้อนหลัง งบปัจจุบัน Statement เอกสารภาษี รายงานลูกหนี้–เจ้าหนี้ และรายละเอียดภาระหนี้เดิม ไม่ใช่ดูเอกสารชุดใดชุดหนึ่งแล้วตัดสินทันที

เกณฑ์กำไรสุทธิเป็นบวกติดต่อกัน 3 ปี

คำว่า “งบปิดเป็นบวก” ควรระบุให้ชัดว่า หมายถึงกำไรสุทธิหลังภาษีหรือกำไรสำหรับปีในงบกำไรขาดทุน ไม่ใช่เพียงยอดขายเพิ่มขึ้น กำไรขั้นต้นเป็นบวก หรือมีกระแสเงินเข้าบัญชีมากขึ้น

หากบริษัทปิดรอบบัญชีวันที่ 31 ธันวาคมและยื่นขอสินเชื่อในปี 2569 งบสามปีที่ควรเตรียมโดยทั่วไปคืองบปี 2566–2568 พร้อมรายงานผู้สอบบัญชีและหมายเหตุประกอบงบ หากบริษัทใช้รอบบัญชีอื่น ให้พิจารณาสามรอบบัญชีล่าสุดที่ปิดและตรวจสอบแล้ว

ข้อมูลสาธารณะของสถาบันการเงินสะท้อนว่าการดูข้อมูลย้อนหลังหลายปีเป็นเรื่องปกติ ตัวอย่างเช่นผลิตภัณฑ์ SME บางประเภทของ LH Bank ระบุให้เตรียมงบการเงินพร้อมหมายเหตุประกอบงบ 3 ปีล่าสุด Statement 6 เดือน และเอกสารภาษีย้อนหลัง ส่วนเกณฑ์กำไรติดต่อกันกี่ปีและต้องอยู่ในระดับใดจะขึ้นอยู่กับผลิตภัณฑ์และนโยบายของผู้ให้สินเชื่อ

เหตุใดจึงต้องดูต่อเนื่อง 3 ปี

กำไรเพียงปีเดียวอาจเกิดจากเหตุการณ์ที่ไม่เกิดซ้ำ เช่น

• ขายที่ดิน อาคาร เครื่องจักร หรือทรัพย์สินของบริษัท

• ได้รับเงินชดเชยหรือรายได้พิเศษ

• กลับรายการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

• ได้รับเงินปันผลจากบริษัทในกลุ่ม

• บันทึกกำไรจากการตีราคาหรือจำหน่ายเงินลงทุน

• ลดค่าใช้จ่ายชั่วคราวในปีนั้น

• รับรู้รายได้จำนวนมากจากโครงการเพียงโครงการเดียว

การดูสามปีช่วยให้เห็นว่าบริษัททำกำไรจากธุรกิจหลักได้จริงหรือเป็นเพียงกำไรเฉพาะครั้ง รวมถึงช่วยให้เห็นทิศทางว่ากำไรกำลังเพิ่มขึ้น ทรงตัว หรือลดลง

บริษัทนี้ยังไม่ขาดทุน แต่กำไรสุทธิลดลงมากทั้งที่รายได้เพิ่มขึ้น ผู้วิเคราะห์จึงต้องตรวจต่อว่าต้นทุนขายสูงขึ้น ค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยเพิ่มขึ้น ลูกค้ากดราคา หรือบริษัทมีค่าใช้จ่ายที่ไม่สามารถควบคุมได้

ในทางกลับกัน หากรายได้และกำไรเติบโตอย่างสมเหตุผล เช่น กำไรสุทธิเพิ่มจาก 1.2 ล้านบาท เป็น 1.5 ล้านบาท และ 1.8 ล้านบาทตามลำดับ จะสะท้อนความต่อเนื่องได้ดีกว่า แต่ยังต้องตรวจว่ากำไรดังกล่าวเปลี่ยนเป็นเงินสดได้จริงหรือไม่

คุณภาพของกำไรสำคัญกว่าคำว่า “มีกำไร”

ผู้ให้สินเชื่อไม่ได้อ่านเพียงบรรทัดสุดท้ายของงบกำไรขาดทุน แต่จะพิจารณาว่ากำไรนั้นเกิดขึ้นอย่างไร

กำไรจากธุรกิจหลัก

กำไรที่น่าเชื่อถือควรมาจากการขายสินค้าหรือให้บริการตามปกติของบริษัท มีลูกค้าและเอกสารซื้อขายตรวจสอบได้ และสามารถเกิดขึ้นต่อเนื่องได้ในอนาคต

กำไรจากรายการพิเศษ

หากกำไรสุทธิเป็นบวกเพราะบริษัทขายทรัพย์สินหรือได้รับรายได้พิเศษ ผู้วิเคราะห์อาจตัดรายการดังกล่าวออกเพื่อดูว่าธุรกิจหลักทำกำไรจริงหรือไม่

ตัวอย่างเช่น บริษัทมีกำไรสุทธิ 4 ล้านบาท แต่ภายในจำนวนนี้เป็นกำไรจากการขายที่ดิน 5 ล้านบาท หมายความว่าหากตัดรายการพิเศษออก ธุรกิจหลักอาจขาดทุนประมาณ 1 ล้านบาท กรณีนี้แม้งบปิดเป็นบวก แต่คุณภาพกำไรยังไม่แข็งแรงสำหรับคลีนโลน

อัตรากำไรลดลง

บริษัทอาจมีกำไรทุกปี แต่กำไรเพิ่มช้ากว่ายอดขาย หรืออัตรากำไรสุทธิลดลงต่อเนื่อง ซึ่งอาจสะท้อนว่าต้นทุนเพิ่ม การแข่งขันรุนแรง หรือบริษัทต้องลดราคาเพื่อรักษายอดขาย

ผู้ประกอบการจึงควรเตรียมคำอธิบายว่าอัตรากำไรเปลี่ยนแปลงเพราะอะไร และมีแผนบริหารต้นทุนอย่างไร ไม่ควรรอให้เจ้าหน้าที่สินเชื่อพบความผิดปกติแล้วจึงเริ่มหาคำตอบ

ส่วนของผู้ถือหุ้นไม่ติดลบหมายความว่าอย่างไร

ส่วนของผู้ถือหุ้นคำนวณโดยสรุปได้ดังนี้

ส่วนของผู้ถือหุ้น = สินทรัพย์รวม − หนี้สินรวม

การมีส่วนของผู้ถือหุ้นเป็นบวก หมายความว่าตามมูลค่าทางบัญชี บริษัทยังมีสินทรัพย์มากกว่าหนี้สิน และผลขาดทุนสะสมยังไม่ได้ลดทุนและส่วนประกอบของทุนจนหมด

ข้อมูลสาธารณะของ TISCO ระบุคุณสมบัติเบื้องต้นของลูกค้า SME ว่าเป็นนิติบุคคลที่ดำเนินธุรกิจมาแล้วอย่างน้อย 3 ปี ปัจจุบันมีส่วนของผู้ถือหุ้นเป็นบวก และไม่มีสถานะค้างชำระหรือเป็น NPL อย่างไรก็ตาม การพิจารณาขั้นสุดท้ายยังเป็นไปตามเงื่อนไขของธนาคาร

สำหรับสินเชื่อธุรกิจ SME ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน ฐานทุนมีความสำคัญเพราะผู้ให้สินเชื่อไม่มีอสังหาริมทรัพย์มารองรับความเสี่ยงโดยตรง หากส่วนทุนติดลบ ย่อมสะท้อนว่าหนี้สินรวมสูงกว่าสินทรัพย์รวมตามบัญชี และบริษัทมีเงินทุนของเจ้าของรองรับความเสียหายค่อนข้างจำกัด

ส่วนทุนเป็นบวก ไม่ได้แปลว่าฐานทุนแข็งแรงเสมอไป

ตัวอย่างเช่น บริษัทมีสินทรัพย์รวม 20.1 ล้านบาท หนี้สินรวม 20 ล้านบาท และส่วนของผู้ถือหุ้น 100,000 บาท แม้ส่วนทุนยังเป็นบวก แต่มีขนาดบางมากเมื่อเทียบกับหนี้สิน

หากบริษัทต้องตั้งค่าเผื่อลูกหนี้เพิ่ม มีสินค้าล้าสมัย หรือขาดทุนเพียงเล็กน้อย ส่วนทุนอาจกลับมาติดลบได้ทันที ผู้วิเคราะห์จึงไม่ได้ดูเพียงเครื่องหมายบวกหรือลบ แต่ดูขนาดและแนวโน้มของส่วนทุนด้วย

ส่วนทุนเป็นบวก แต่มีขาดทุนสะสมได้หรือไม่

เป็นไปได้ เช่น บริษัทมีทุนชำระแล้ว 10 ล้านบาท แต่มีขาดทุนสะสม 7 ล้านบาท บริษัทอาจยังเหลือส่วนของผู้ถือหุ้นรวมประมาณ 3 ล้านบาท ซึ่งถือว่ายังเป็นบวก

อย่างไรก็ตาม ผู้ให้สินเชื่อจะพิจารณาต่อว่า

• ขาดทุนสะสมเกิดจากเหตุการณ์ใด

• บริษัทกลับมาทำกำไรต่อเนื่องแล้วหรือยัง

• กำไรปัจจุบันเพียงพอลดขาดทุนสะสมหรือไม่

• มีการถอนเงินหรือจ่ายเงินปันผลจนฐานทุนบางเกินไปหรือไม่

• ผู้ถือหุ้นพร้อมเพิ่มทุนหากธุรกิจต้องขยายหรือไม่

ดังนั้น คำว่า “ส่วนของผู้ถือหุ้นเป็นบวก” กับคำว่า “ไม่เคยมีขาดทุนสะสม” จึงมีความหมายต่างกัน

ธนาคารอาจปรับคุณภาพส่วนทุนก่อนพิจารณา

สินทรัพย์ทุกประเภทในงบการเงินไม่ได้มีคุณภาพหรือเปลี่ยนเป็นเงินสดได้เท่ากัน แม้งบแสดงส่วนทุนเป็นบวก ผู้วิเคราะห์อาจตรวจรายการสำคัญเพิ่มเติม เช่น

• ลูกหนี้การค้าที่ค้างชำระนาน

• ลูกหนี้ที่มีข้อพิพาทหรือเก็บเงินไม่ได้

• เงินทดรองหรือเงินให้กู้แก่กรรมการ

• เงินให้กู้แก่บริษัทในกลุ่ม

• สินค้าคงคลังที่ไม่เคลื่อนไหว

• วัตถุดิบหรือสินค้าที่ล้าสมัย

• สินทรัพย์ไม่มีตัวตน

• มูลค่าที่เกิดจากการตีราคาสินทรัพย์

• ค่าใช้จ่ายรอตัดบัญชี

• สินทรัพย์ที่มีภาระผูกพันอยู่แล้ว

หากสินทรัพย์เหล่านี้มีคุณภาพต่ำ ส่วนทุนที่ใช้รองรับความเสี่ยงจริงอาจต่ำกว่าตัวเลขที่แสดงในงบ

ตัวอย่างเช่น บริษัทมีส่วนของผู้ถือหุ้น 5 ล้านบาท แต่มีลูกหนี้กรรมการ 3 ล้านบาทและสินค้าคงคลังที่ไม่เคลื่อนไหวอีก 1 ล้านบาท หากรายการเหล่านี้ไม่สามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดได้ตามมูลค่า ผู้ให้สินเชื่ออาจมองว่าฐานทุนที่มีคุณภาพจริงต่ำกว่าตัวเลข 5 ล้านบาทอย่างมีนัยสำคัญ

เงินกู้กรรมการนับเป็นทุนหรือหนี้

เงินที่กรรมการหรือผู้ถือหุ้นให้บริษัทกู้ โดยหลักจะแสดงเป็นหนี้สินของบริษัท ไม่ใช่ส่วนของผู้ถือหุ้น แม้เจ้าของกิจการจะมองว่าเป็นเงินของตนเองที่ใส่เข้ามาช่วยธุรกิจก็ตาม

ผู้ให้สินเชื่ออาจพิจารณารายละเอียดเพิ่มเติม เช่น

• เงินกู้กรรมการมีวันครบกำหนดหรือไม่

• บริษัทจ่ายดอกเบี้ยให้กรรมการหรือไม่

• กรรมการสามารถเรียกคืนได้ทันทีหรือไม่

• มีข้อตกลงด้อยสิทธิให้ชำระหลังธนาคารหรือไม่

• กรรมการตั้งใจแปลงหนี้เป็นทุนหรือไม่

หากบริษัทมีส่วนทุนต่ำแต่มีเงินกู้กรรมการจำนวนมาก ควรให้ผู้ทำบัญชีและที่ปรึกษากฎหมายตรวจโครงสร้างก่อนดำเนินการ ไม่ควรเปลี่ยนแปลงรายการเพียงเพื่อให้ตัวเลขดูดีสำหรับการยื่นสินเชื่อ

กำไรในงบกับเงินสดในบัญชีไม่ใช่ตัวเดียวกัน

บริษัทสามารถมีกำไรแต่ขาดเงินสดได้ เพราะการบันทึกรายได้ทางบัญชีอาจเกิดขึ้นก่อนวันที่ลูกค้าชำระเงินจริง

ตัวอย่างเช่น บริษัทขายสินค้าให้ลูกค้าเป็นเงินเชื่อ 10 ล้านบาทและรับรู้รายได้แล้ว แต่ลูกค้ายังไม่ชำระ เงินจำนวนดังกล่าวจะอยู่ในลูกหนี้การค้า ไม่ได้อยู่ในบัญชีธนาคาร หากบริษัทต้องจ่ายค่าวัตถุดิบ ค่าแรง ภาษี และค่างวดก่อนเก็บเงินได้ ก็อาจเกิดปัญหาสภาพคล่องแม้งบกำไรขาดทุนยังแสดงกำไร

ผู้วิเคราะห์จึงต้องดูร่วมกันอย่างน้อยสามส่วน ได้แก่

1. กำไรจากงบกำไรขาดทุน

2. การเปลี่ยนแปลงของลูกหนี้ สต๊อก และเจ้าหนี้ในงบดุล

3. เงินเข้า–ออกจริงใน Statement

หากต้องการศึกษาส่วนของรายการเดินบัญชีโดยเฉพาะ สามารถอ่าน สินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์พิจารณา Statement อย่างไร ซึ่งอธิบายการอ่านเงินเข้าบัญชี ความสม่ำเสมอของรายรับ และรายการที่อาจถูกสอบถามเพิ่มเติม

Current Ratio สูงกว่า 1 หมายความว่าในเชิงคณิตศาสตร์ บริษัทมีสินทรัพย์หมุนเวียนมากกว่าหนี้สินหมุนเวียน แต่ยังต้องดูว่าสินทรัพย์หมุนเวียนนั้นเป็นเงินสด ลูกหนี้ที่เก็บได้ หรือเป็นสต๊อกที่ขายยาก

D/E ต่ำหรือสูงต้องเปรียบเทียบกับประเภทธุรกิจ บริษัทรับเหมา บริษัทค้าส่ง โรงงาน และธุรกิจบริการย่อมมีโครงสร้างหนี้ต่างกัน จึงไม่มีค่าเดียวที่รับประกันว่าคลีนโลนจะผ่าน

สำหรับ DSCR ค่าเกิน 1 หมายความว่ากระแสเงินสดครอบคลุมภาระหนี้ในเชิงคณิตศาสตร์ แต่ผู้ให้สินเชื่ออาจต้องการส่วนเผื่อสูงกว่านั้นตามความผันผวนของรายได้ หากต้องการศึกษาวิธีคำนวณโดยละเอียด สามารถอ่าน ยอดขายสูงแต่ DSCR–DSR ไม่ถึง ธุรกิจก็ยังน่าเป็นห่วง หรือทดลองใช้ เครื่องคำนวณภาระผ่อนต่อเดือนเทียบกระแสเงินสด

รายงานผู้สอบบัญชีและหมายเหตุประกอบงบต้องอ่านด้วย

งบการเงินไม่ได้มีเพียงงบดุลและงบกำไรขาดทุน ผู้ยื่นกู้ควรอ่านรายงานผู้สอบบัญชีและหมายเหตุประกอบงบก่อนส่งให้ผู้ให้สินเชื่อ เพราะอาจมีข้อมูลสำคัญ เช่น

• ผู้สอบบัญชีแสดงความเห็นอย่างมีเงื่อนไข

• มีข้อสงสัยเกี่ยวกับการดำเนินงานต่อเนื่อง

• ไม่สามารถตรวจสอบสินค้าคงคลังได้เพียงพอ

• ลูกหนี้บางส่วนไม่มีหลักฐานยืนยัน

• บริษัทมีรายการระหว่างกันจำนวนมาก

• มีคดีความหรือภาระหนี้ที่อาจเกิดขึ้น

• มีการค้ำประกันหนี้ให้บริษัทอื่น

• มีหนี้ภาษีหรือภาระผูกพันที่ยังไม่รับรู้ครบถ้วน

การมีข้อสังเกตไม่ได้หมายความว่าจะถูกปฏิเสธทุกกรณี แต่บริษัทควรเข้าใจประเด็นและเตรียมเอกสารอธิบาย ไม่ควรปล่อยให้ผู้ประสานงานตอบเพียงว่า “ต้องถามฝ่ายบัญชี” เพราะจะทำให้ผู้พิจารณาไม่มั่นใจว่าผู้บริหารเข้าใจฐานะการเงินของกิจการตนเอง

บริษัทนี้ผ่านเกณฑ์เบื้องต้นเรื่องกำไรสามปีและส่วนทุนเป็นบวก อีกทั้งรายได้ กำไร และส่วนทุนเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม ลูกหนี้การค้าเพิ่มจาก 14 ล้านบาทเป็น 31 ล้านบาท ซึ่งเร็วกว่าการเติบโตของรายได้ ผู้วิเคราะห์จึงต้องตรวจต่อว่า

• ลูกหนี้เพิ่มเพราะยอดขายเติบโตหรือเก็บเงินช้าลง

• ลูกหนี้รายใดเกินกำหนด 60 หรือ 90 วัน

• รายได้กระจุกตัวอยู่กับลูกค้ารายใหญ่หรือไม่

• เงิน 5 ล้านบาทจะใช้รองรับลูกหนี้ชุดใด

• ลูกค้ามีกำหนดชำระเมื่อใด

• บริษัทสามารถนำเงินรับจากลูกค้ามาชำระวงเงินได้ตรงรอบหรือไม่

ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่า “งบดูดี” ยังไม่เพียงพอ หากเงินสดติดอยู่ในลูกหนี้มากขึ้น ผู้ขอกู้ควรแนบรายงานอายุลูกหนี้ ประวัติรับชำระ Invoice และตารางกระแสเงินสดเพื่ออธิบายสาเหตุ

ทำอย่างไรเมื่องบไม่ผ่านหนึ่งในสองเกณฑ์

มีกำไรเพียงสองปีจากสามปี

หากผลิตภัณฑ์กำหนดให้กำไรต้องเป็นบวกครบสามปี การขาดทุนปีใดปีหนึ่งอาจทำให้ไม่ผ่านการคัดกรองของผลิตภัณฑ์นั้น แม้ผลประกอบการปัจจุบันจะดีขึ้นแล้วก็ตาม

บริษัทควรเตรียมข้อมูลแสดงสาเหตุของการขาดทุน เช่น เกิดจากโควิด การย้ายโรงงาน การลงทุนระบบครั้งใหญ่ หรือการขาดทุนจากรายการเฉพาะครั้ง พร้อมแสดงงบปัจจุบันและกระแสเงินสดที่ฟื้นตัวแล้ว จากนั้นจึงตรวจว่ามีผลิตภัณฑ์อื่นที่รับโครงสร้างดังกล่าวหรือไม่

ส่วนของผู้ถือหุ้นติดลบ

ควรเริ่มจากหาสาเหตุว่าเกิดจากขาดทุนสะสม หนี้กรรมการ โครงสร้างทุนต่ำ หรือการรับรู้ค่าใช้จ่ายจำนวนมาก แล้วหารือกับผู้ทำบัญชี ผู้สอบบัญชี และผู้ถือหุ้นถึงแนวทางแก้ไขที่ถูกต้อง เช่น เพิ่มทุน ลดการถอนเงินจากบริษัท หรือปรับแผนธุรกิจให้กลับมามีกำไร

ไม่ควรแก้ตัวเลขย้อนหลังหรือสร้างรายการที่ไม่มีธุรกรรมจริง เพราะผู้ให้สินเชื่อจะเปรียบเทียบงบกับภาษี Statement และเอกสารซื้อขาย หากข้อมูลไม่สอดคล้องกันอาจส่งผลต่อความน่าเชื่อถือมากกว่าการเปิดเผยปัญหาตามจริง

บริษัทดำเนินงานยังไม่ถึงสามปี

ธุรกิจใหม่อาจไม่เข้าเกณฑ์คลีนโลนที่ต้องใช้งบย้อนหลังสามปี แต่ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีทางเลือกทุกประเภท ผู้ประกอบการอาจต้องใช้หลักฐานอื่น เช่น ประสบการณ์ผู้บริหาร สัญญาจ้าง PO Invoice ยอดขายผ่านแพลตฟอร์ม หรือการค้ำประกันเพิ่มเติม

อ่านแนวทางเฉพาะได้จาก สินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์สำหรับเจ้าของธุรกิจใหม่

เอกสารทางการเงินที่ควรเตรียมก่อนยื่น

บริษัทที่ต้องการกู้สินเชื่อ SME ควรจัดเอกสารให้เป็นชุดเดียวและตรวจสอบว่าตัวเลขเชื่อมโยงกันได้ โดยทั่วไปประกอบด้วย

งบการเงิน

• งบการเงินพร้อมรายงานผู้สอบบัญชีย้อนหลัง 3 ปี

• หมายเหตุประกอบงบการเงินครบทุกหน้า

• งบทดลองล่าสุดของปีปัจจุบัน

• งบกำไรขาดทุนและงบดุลภายใน

• รายละเอียดรายการสำคัญที่เปลี่ยนแปลงมาก

เอกสารภาษี

• ภ.ง.ด.50 และ ภ.ง.ด.51

• ภ.พ.30 ย้อนหลังตามระยะเวลาที่กำหนด

• ภ.ง.ด.1 ภ.ง.ด.3 และ ภ.ง.ด.53 ตามลักษณะกิจการ

• หนังสือรับรองหักภาษี ณ ที่จ่าย

• หลักฐานการชำระภาษีหรือแผนผ่อนชำระ ถ้ามี

เอกสารกระแสเงินสด

• Statement บัญชีธุรกิจย้อนหลัง 6–12 เดือน

• สรุปเงินเข้ารายเดือนแยกตามบัญชี

• ตารางกระทบยอดระหว่างยอดขายกับเงินเข้าบัญชี

• ประมาณการกระแสเงินสดหลังได้รับวงเงิน

• ตารางค่างวดและภาระสินเชื่อเดิมทั้งหมด

เอกสารประกอบรายการในงบ

• รายงานอายุลูกหนี้และเจ้าหนี้การค้า

• รายงานสินค้าคงคลัง

• รายชื่อลูกค้าหลักและสัดส่วนรายได้

• PO Invoice สัญญาจ้าง และใบส่งมอบงาน

• รายละเอียดเงินกู้กรรมการและรายการระหว่างกัน

• รายละเอียดทรัพย์สินและภาระผูกพัน

ก่อนจัดส่งเอกสาร สามารถใช้ แบบประเมินความพร้อมก่อนยื่นสินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์ เพื่อหาจุดที่ยังต้องแก้ไขก่อนสมัครจริง

ทำให้ตัวเลขทุกชุดเล่าเรื่องเดียวกัน

ปัญหาที่พบได้บ่อยไม่ใช่บริษัทไม่มีเอกสาร แต่เป็นเอกสารแต่ละชุดแสดงตัวเลขไม่สัมพันธ์กัน เช่น

• ยอดขายในงบสูงกว่ายอด ภ.พ.30 โดยไม่มีคำอธิบาย

• Statement มีเงินเข้าจำนวนมากกว่ายอดขาย แต่รวมเงินโอนจากกรรมการไว้ด้วย

• ยอดลูกหนี้ในงบสูง แต่ไม่มีรายงานอายุลูกหนี้

• รายได้เพิ่มขึ้น แต่เงินเข้าบัญชีลดลง

• บริษัทแจ้งว่าต้องการเงินซื้อสต๊อก แต่ไม่มีรายการสต๊อกปัจจุบัน

• ภาระหนี้ในงบไม่ตรงกับยอดหนี้คงเหลือจริง

วิธีแก้คือจัดทำตารางกระทบยอดสั้น ๆ ว่ายอดขายตามงบ เชื่อมโยงกับยอดภาษี ใบแจ้งหนี้ และเงินเข้าบัญชีอย่างไร หากมีส่วนต่างจากภาษีขาย รายได้รับล่วงหน้า เงินโอนระหว่างบัญชี หรือเงินกู้กรรมการ ให้แยกออกจากรายได้จากลูกค้าอย่างชัดเจน

สำหรับสินเชื่อเพื่อธุรกิจขนาดเล็ก ความเรียบร้อยของข้อมูลอาจสำคัญกว่าการมีแฟ้มเอกสารจำนวนมาก เพราะช่วยให้ผู้พิจารณาติดตามเส้นทางของรายได้และแหล่งชำระคืนได้เร็วขึ้น

แผนเตรียมตัว 30–90 วันก่อนยื่น

ช่วงแรก: ตรวจงบและภาระหนี้

รวบรวมงบสามปี งบปัจจุบัน Statement เอกสารภาษี และตารางหนี้เดิม แล้วตรวจสองเกณฑ์แรกคือกำไรสุทธิสามปีและส่วนทุนเป็นบวก

ช่วงที่สอง: หาความผิดปกติ

ตรวจรายการที่เปลี่ยนแปลงมาก เช่น ลูกหนี้ สต๊อก เงินกู้กรรมการ เจ้าหนี้ และค่าใช้จ่ายดอกเบี้ย พร้อมเตรียมคำอธิบายและหลักฐานประกอบ

ช่วงที่สาม: กระทบยอดรายได้กับเงินเข้า

แยกเงินรับจากลูกค้า เงินโอนระหว่างบัญชี เงินเพิ่มทุน และเงินกู้กรรมการออกจากกัน เพื่อให้ Statement สะท้อนรายได้จริงของธุรกิจ

ช่วงสุดท้าย: ทดสอบหนี้ใหม่

คำนวณค่างวดใหม่รวมกับหนี้เดิม แล้วจำลองอย่างน้อยสองกรณี ได้แก่ กรณีปกติและกรณีที่ยอดขายลดหรือลูกค้าจ่ายช้ากว่าแผน

ผู้ประกอบการสามารถใช้ เครื่องคำนวณสินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์ เพื่อประเมินวงเงินเบื้องต้น แต่ผลจากเครื่องมือเป็นเพียงการจำลอง ไม่ใช่ผลอนุมัติจากสถาบันการเงิน

ข้อมูลสรุปหนึ่งหน้าที่ควรส่งพร้อมเอกสาร

นอกจากงบการเงิน บริษัทควรจัดทำบทสรุปหนึ่งหน้าเพื่อให้ผู้พิจารณาเข้าใจภาพรวมได้เร็ว โดยมีข้อมูลดังนี้

• บริษัททำธุรกิจอะไรและดำเนินงานมากี่ปี

• รายได้และกำไรย้อนหลัง 3 ปี

• ส่วนของผู้ถือหุ้นและภาระหนี้ปัจจุบัน

• ต้องการวงเงินเท่าใด

• นำเงินไปใช้กับรายการใด

• ใช้เงินเป็นระยะเวลากี่วันหรือกี่ปี

• รายรับใดเป็นแหล่งชำระคืน

• หลังรวมวงเงินใหม่ DSCR อยู่ในระดับใด

• หากลูกค้าจ่ายช้าหรือยอดขายลดจะมีแผนสำรองอย่างไร

คำว่า “ใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียน” เพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอ ควรระบุให้เห็นรายการใช้เงินจริง เช่น ซื้อวัตถุดิบ 2 ล้านบาท จ่ายค่าแรงและต้นทุนโครงการ 1 ล้านบาท และรองรับลูกหนี้การค้าอีก 2 ล้านบาท พร้อมแสดงวันคาดว่าจะได้รับชำระจากลูกค้า

สินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์ปี 2569 เหมาะกับใคร

แนวทางในบทความนี้เหมาะกับนิติบุคคลที่มีงบการเงินย้อนหลังแล้ว เช่น บริษัทจำกัดและห้างหุ้นส่วนที่ดำเนินงานต่อเนื่อง มีรายได้ตรวจสอบได้ และต้องการวงเงินโดยไม่จำนองอสังหาริมทรัพย์

หากเป็นธุรกิจขนาดกลางที่มีโครงสร้างบริษัทในกลุ่ม รายได้หลายช่องทาง หรือภาระค้ำประกันระหว่างบริษัท ควรศึกษาเพิ่มเติมจาก สินเชื่อธุรกิจไม่มีหลักทรัพย์สำหรับธุรกิจขนาดกลาง ซึ่งลงรายละเอียดเรื่องกลุ่มบริษัท ลูกหนี้การค้า และการประเมินวงเงินที่ซับซ้อนกว่า

สำหรับผู้ที่ต้องการตรวจสอบข้อมูลผลิตภัณฑ์และมาตรการล่าสุด สามารถอ่าน สินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์ 2569 ประกอบก่อนเลือกช่องทางยื่น

FAQ งบการเงินกับการกู้สินเชื่อ SME

กำไรเป็นบวกสองปี แต่ปีหนึ่งขาดทุน ยังขอได้หรือไม่

ขอได้ในบางผลิตภัณฑ์ แต่หากผลิตภัณฑ์ที่เลือกกำหนดให้กำไรเป็นบวกครบสามปี บริษัทอาจไม่ผ่านการคัดกรองเบื้องต้น ควรเตรียมเหตุผลของผลขาดทุนและตรวจผลิตภัณฑ์อื่นที่เหมาะกับข้อมูลปัจจุบัน

กำไรสามปีเป็นบวก แต่ส่วนทุนติดลบผ่านหรือไม่

สำหรับเกณฑ์คลีนโลนที่กำหนดว่าส่วนของผู้ถือหุ้นต้องเป็นบวก กรณีนี้จะไม่ผ่านด่านเบื้องต้น แม้บริษัทจะเริ่มกลับมามีกำไรแล้วก็ตาม เพราะขาดทุนสะสมในอดีตยังทำให้หนี้สินสูงกว่าสินทรัพย์ตามบัญชี

ส่วนทุนเป็นบวก แต่มีขาดทุนสะสมสมัครได้หรือไม่

อาจสมัครได้หากส่วนของผู้ถือหุ้นรวมยังเป็นบวก แต่ผู้พิจารณาจะดูขนาดขาดทุนสะสม แนวโน้มกำไรปัจจุบัน และความแข็งแรงของฐานทุนเพิ่มเติม

มีกำไรเพราะขายที่ดินถือว่าเข้าเกณฑ์หรือไม่

ในงบอาจถือว่ากำไรสุทธิเป็นบวก แต่ผู้วิเคราะห์อาจตัดกำไรจากการขายทรัพย์สินออกเพื่อดูผลการดำเนินงานปกติ หากธุรกิจหลักยังขาดทุน โอกาสได้รับคลีนโลนอาจลดลง

งบสามปีดี แต่ปีปัจจุบันขาดทุนจะมีผลหรือไม่

มีผล ผู้ให้สินเชื่อมักของบทดลองหรืองบภายในปีปัจจุบันเพิ่มเติม หากผลประกอบการล่าสุดลดลงอย่างมีนัยสำคัญ งบปิดในอดีตอาจไม่เพียงพอยืนยันความสามารถชำระหนี้ในอนาคต

งบกำไรดี แต่ Statement มีเงินเข้าน้อยเพราะรับเงินหลายบัญชีทำอย่างไร

ควรรวบรวมทุกบัญชีที่ใช้รับเงินธุรกิจและทำตารางสรุปแยกแหล่งเงินเข้า หากมีเงินรับผ่านบัญชีส่วนตัวควรอธิบายและทยอยปรับให้รายได้ธุรกิจเข้าบัญชีบริษัทเป็นหลัก

เกณฑ์กำไรสามปีและส่วนทุนเป็นบวกใช้ทุกธนาคารหรือไม่

ไม่ใช่ เป็นเกณฑ์คัดกรองที่พบในสินเชื่อบางผลิตภัณฑ์และบางสถาบันเท่านั้น แต่ละธนาคารอาจใช้จำนวนปี อัตราส่วน วงเงิน และข้อยกเว้นแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบในวันที่ยื่นจริง

ธนาคารไทยเครดิตใช้เกณฑ์นี้หรือไม่

จากประสบการณ์การคัดกรองผลิตภัณฑ์ที่ผู้เขียนทำอยู่ในปี 2569 พบว่าแนวทางกำไรสุทธิเป็นบวกติดต่อกัน 3 ปีและส่วนของผู้ถือหุ้นไม่ติดลบเป็นเกณฑ์สำคัญในบางกรณีของธนาคารไทยเครดิต อย่างไรก็ตาม รายละเอียดอาจเปลี่ยนตามผลิตภัณฑ์และนโยบายเครดิต ผู้สมัครควรตรวจสอบกับ ธนาคารไทยเครดิต โดยตรงก่อนจัดเตรียมคำขอ

สรุป

งบการเงินที่เข้าเกณฑ์พิจารณาคลีนโลนไม่ได้ดูเพียงว่ายอดขายสูงหรือมีกำไรในปีล่าสุด แต่ควรแสดงกำไรสุทธิหลังภาษีเป็นบวกอย่างต่อเนื่อง มีส่วนของผู้ถือหุ้นเป็นบวก และมีคุณภาพสินทรัพย์เพียงพอรองรับความเสี่ยง

แม้บริษัทจะผ่านเกณฑ์กำไรสามปีและส่วนทุนไม่ติดลบ ผู้ให้สินเชื่อยังพิจารณาคุณภาพกำไร ลูกหนี้การค้า สินค้าคงคลัง หนี้สิน กระแสเงินสด งบปัจจุบัน เอกสารภาษี Statement และแผนใช้วงเงินร่วมกัน

ผู้ประกอบการที่ต้องการกู้ SME จึงควรเริ่มจากตรวจงบสามปี กระทบยอดข้อมูลทุกชุด และคำนวณความสามารถชำระหนี้ก่อนเลือกผลิตภัณฑ์ การเตรียมข้อมูลให้ตรวจสอบย้อนกลับได้และอธิบายแหล่งชำระคืนอย่างชัดเจน มีความสำคัญมากกว่าการยื่นหลายแห่งโดยยังไม่ทราบว่าตัวเลขของกิจการติดปัญหาตรงไหน